۴- آثار ناشی از سود حاصل از فعالیت­های سال تحصیل را تا زمان تحصیل، به‌عنوان بخشی از قیمت تمام شده سرمایه‌گذاری­ها شناسایی می‌کند در حالی‌که این بخش از سود باید پس از تحقق از قیمت تمام‌شده کسر شود.
براساس قانون مالیات­های مستقیم مصوب اسفندماه ۱۳۶۶ و اصلاحیه آن مصوب بهمن ماه ۱۳۸۰ در حالی‌که مالیات فروش سهام شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار معادل نیم درصد ارزش فروش و مالیات فروش سایر سهام معادل ۴ درصد ارزش اسمی و به‌صورت مقطوع تعیین شده است، چنانچه بهای سرمایه‌گذاری­های شرکت به‌ارزش بازار یا ارزش ویژه شناسایی و ثبت شود، سود حاصل از تغییرات ارزش یا تغییرات در حقوق صاحبان سهام شرکت سرمایه‌پذیر (برحسب مورد) مشمول مالیات درامد شرکتها به میزان ۲۵ درصد می‌شود. اختلاف فوق موجب می‌شود شرکت­ها تمایلی به استفاده از ارزش بازار یا ارزش ویژه در ثبت ارزش سرمایه‌گذاری­های خود نشان ندهند(بلووری و دیگران^[۴۰]، ۲۰۰۶).
استانداردهای حسابداری و مقررات قانون مالیات­های مستقیم به شرح بالا موجب شده که:
اولا-ً مدیران برای ارائه و نشان دادن استفاده بهینه از منابع واحد تجاری در تاریخ نزدیک به پایان سال مالی خود، تمام یا بخشی از سرمایه‌گذاری­های خود را بفروشند و سپس مجدداً خریداری کنند. این امر علاوه‌بر آنکه موجب توانایی مدیران در مورد هموارسازی سود می‌شود، باعث هزینه‌های اقتصادی برای واحد تجاری می‌شود که شامل هزینه مبادلات و هزینه پرداخت بهای بیشتر برای جایگزینی همان سرمایه‌گذاری­هاست.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ثانیا-ً سرمایه‌گذاران در مجامع عمومی عادی شرکت­ها که برای تصمیم ­گیری در مورد تقسیم سود برگزار می‌شود، تمام تلاش خود را مصروف تصویب حداکثر سود تقسیمی می‌کنند. در اثر چنین تصمیم­هایی واحدهای سرمایه‌پذیر سخت در معرض امکان خروج وجه نقد قرار می‌گیرند که موجب جلوگیری از تشکیل سرمایه، کاهش امکانات سرمایه‌گذاری و جلوگیری از توسعه آینده شرکت می­گردد که برای اقتصاد کشور زیانبار و مخرب است(قائمی و دیگران، ۱۳۸۲).
به‌نظر می‌رسد استفاده اجباری از ارزش بازار در ارزش­گذاری سرمایه‌گذاری­ها در مورد اوراق بهادار سریع‌المعامله در بازار و استفاده از ارزش ویژه در ارزش­گذاری سایر سرمایه‌گذاری­ها بدون در نظر گرفتن میزان مالکیت آنها تمام مشکلات مورد اشاره در این نوشته را رفع کند، مشروط بر آنکه قانون مالیات­های مستقیم نیز در این مورد اصلاح شود به‌نحوی که سود و یا زیان حاصل از افزایش یا کاهش ارزش ثبت شده در حساب­ها از این بابت، تاثیری بر درآمد مشمول مالیات نداشته باشد(قائمی و دیگران، ۱۳۸۲).
۲-۲-۱۰ راه کارهای موجود جهت جلوگیری ار هموارسازی سود
برای جلوگیری از هموارسازی سود توسط مدیران راه هایی از جمله: «تعیین ویژگی­های کیفی اطلاعات منتج­شده از صورت­های مالی و تهیه مقررات برای واداشتن شرکت­ها به افشای بیش­تر اطلاعات وجود دارد. ویژگی­های کیفی اطلاعات در صورت کثرت افشای آن­ها بیش­تر خود را نشان می­دهد(قائمی و دیگران، ۱۳۸۲).
۲-۲-۱۰-۱ ابهام در تعاریف عناصر حسابداری
مبهم بودن تعاریف موجود در مورد عناصر حسابداری مثل دارایی و بدهی امکان می­دهد بعضی از اقلام را به دلخواه خود طبقه ­بندی کند. برای مثال ^[۴۱]FASB دارایی را منبعی اقتصادی می داند که تحت کنترل یک شخصیت حسابداری و نتیجه­ معاملات و رویدادهای گذشته است.
والتر شویتس رئیس سازمان بورس اوراق بهادار و عضو سابق FASB معتقد است این تعریف کلی و بسیار مهم است خیلی از اقلام را می­توان در آن گنجاند. این تعریف باعث می­ شود که اصل تطابق برای تمایز بین دارایی و مخارج به طور کامل مورد استفاده قرار نگیرد. بر اساس این تعریف مخارج انتقالی فقط به این دلیل که منافع آتی ایجاد می کند دارایی به شمار می آیند. گروهی از محققان معتقدند که ما باید با تمام دارایی­ ها مانند دارایی­ های نامشهود برخورد کنیم و بیش از هر چیز به معاملاتی توجه کنیم که حقی ایجاد می­ کند یا باعث افزایش حقوق قبلی می­ شود(قائمی و دیگران، ۱۳۸۲).
۲-۲-۱۰-۲ ویژگی­های کیفی اطلاعات
برای فراهم کردن صورت­های مالی شفاف و معتبر که در تصمیم ­گیری قابل استفاده باشد اطلاعات مالی که مبنای استفاده از این صورت­های مالی است باید ویژگی­هایی داشته باشد که موسسه با رعایت آنها این اطمینان را ایجاد کند که صورت­های مالی به صورت صحیح و منصفانه تهیه شده است.
FASB ویژگی­های کیفی مربوط بودن، قابلیت اتکا و قابلیت مقایسه روش ثابت را برای اطلاعات در نظر گرفته است. اطلاعات باید مکان ارزیابی گذشته و پیش بینی آینده موسسه را به سرمایه ­گذاران بدهد و همچنین در برآورد ریسک سرمایه ­گذاری موسسه به سرمایه ­گذاران کمک کند قابلیت اتکا در مورد اطلاعات از قابلیت رسیدگی و بی طرفانه و صحیح بودن آن اطلاعات سرچشمه می­گیرد. اطلاعات منتشرشده درباره یک شرکت زمانی برای سرمایه ­گذاران مفیدتر است که بتوان آن را با شرکت­های مشابه در زمان­های مختلف مقایسه کرد(آلایانیس^[۴۲]، ۲۰۰۸).
اما نکته­ای که باید به آن اشاره کنیم این است که استاندارهای حسابداری به تنهایی نمی تواند تضمین قابل قبولی برای مربوط بودن و قابل اتکا بودن اطلاعات باشد. بورس اوراق بهادار امریکا معتقد است استانداردهای حسابداری زمانی مطلوب است که قابلیت اجرا داشته باشند در صورتی که استاندارد درباره مساله­ای واحد روش­های مختلف را مجاز بداند مسلماً قابلیت مقایسه اطلاعات از بین می­رود و همچنین باید متذکر شد که برای بررسی کیفیت صورت­های مالی از این دیدگاه که در تهیه­ آنها استانداردهای حسابداری به صورت صحیح رعایت شده باشد باید صورت­های مالی عملکرد سیستم حسابداری شرکت را حسابرسان مستقل رسیدگی کنند(قائمی و دیگران، ۱۳۸۲).
۲-۲-۱۰-۳ چه کسی هزینه افشاء بیشتر را می پردازد؟
موسسات دولتی غالبا برای افشای بیشتر اطلاعات هزینه­ای صرف نمی­کنند اما گروهی از استفاده­کنندگان بخصوص سرمایه ­گذاران مایلند برای افشای بیشتر هزینه کنند چرا که با آگاهی کامل، بهتر می­توانند تصمیم ­گیری کنند و سود بیشتر ی را کسب کنند. افشای بیشتر باعث می­ شود که تعداد بیشتری از استفاده­کنندگان توانایی استفاده از صورت­های مالی را داشته باشند و همچنین افشای اجباری باعث می­ شود که مدیران امکان مخفی کردن بعضی اطلاعات را به نفع خودشان نداشته باشند(بائو و دیگران^[۴۳]، ۲۰۰۴).
۲-۲-۱۰-۴ اثرات افزایش مقررات افشای اطلاعات
تا زمانی که هر موسسه تهیه کننده­ انحصاری اطلاعات خودش باشد وضع مقررات برای افشای اجباری اطلاعات به استفاده­کنندگان امکان می­دهد اطلاعات مورد نیاز خود را به صورت رایگان به دست بیاورند و دیگر به آن نیازی نیست که هر یک از استفاده­کنندگان به صورت انفرادی هزینه­ای برای به دست آوردن این اطلاعات بپردازند. افزایش مقررات در مورد افشا باعث می­ شود بسیاری از شرکت­ها به سبب قرار داشتن در شرایط رقابتی، مایل نیستند اطلاعاتی را افشا کنند که سود استفاده­ی از آن اطلاعات نصیب رقبا شود. گروهی از محققین معتقدند اگر سیاست­های افشای اطلاعات با سایر سیاست­های شرکت در زمینه تولید و بازاریابی و سرمایه ­گذاری هماهنگ شود می ­تواند در نهایت باعث بالا رفتن بازدهی شرکت شود. افزایش مقررات افشا باعث می­ شود استفاده­کنندگان از اطلاعات مالی در برابر پنهان کاری اطلاعات مالی توسط مدیران شرکت­ها تا حدودی مصون بمانند(پیتر، ۲۰۱۴).
۲-۲-۱۱ نتیجه گیری
مدیریت شرکت­ها برای آن که شرکت خود را باثبات و پویا نشان دهند در پی هموارسازی سود هستند و با تقدم و تاخر در ثبت اقلام، درآمد و هزینه تغییرات سود در طی دوره­ های مالی را پنهان می­ کنند. محققین معتقدند مجاز دانستن روش­های مختلف در استانداردهای حسابداری به مدیران امکان می­دهد هر کدام از روش­ها را با توجه به منافع خود به کار گیرند، هر چند نظریه پردازان حسابداری معتقدند که در بازار کارای سرمایه مدیران نمی ­توانند با هموارسازی سود بازار سرمایه را گمراه کنند. در هر صورت ساز و کارهایی که برای جلوگیری از هموارسازی سود به دست مدیریت توصیه شده عبارتند از تعیین ویژگی­های کیفی اطلاعات و تهیه­ مقررات برای واداشتن شرکت­ها به افشای بیشتر اطلاعات. ویژگی­های کیفی اطلاعات مالی باعث می­ شود که شرکت­ها اطلاعات مالی را به صورت صحیح و بدون دستکاری به استفاده­کنندگان از اطلاعات ارائه دهند و همچنین افشای بیشتر اطلاعات سبب می­ شود که استفاده­کنندگان از اطلاعات مالی با آگاهی کامل تصمیم ­گیری کنند و مجبور نباشند هزینه­ های بیشتری برای افشای اطلاعات بپردازند. گسترش فزاینده و پیچیدگی فعالیت­های اقتصادی از یک سو و لزوم فراهم آوردن اطلاعات دقیق و وسیع برای برآورده کردن نیازهای متضاد گروه ­های استفاده­کننده از سوی دیگر مستلزم تدوین و ابداع روش­ها و راه­ حل­های نوین حسابداری و تسریع در دگرگونی شیوه ­های متعارف است.
با توجه به اینکه مدیریت واحدها بدلیل حضور مستقیم در جریان فعالیت واحد اقتصادی نسبت به سایر استفاده­کنندگان از اطلاعات بیشتری برخوردار می­باشند، اغلب می توانند با تکیه و تاکید بر موارد خاص از طریق ارائه شرح و گسترش کاملتر و حوادث شرایطی که تاثیر قابل توجهی بر وضعیت مالی دارند، درجه اهمیت و ارزش اطلاعات را افزایش داده و یا مورد تاثیر قرار دهند.
اطلاعات حسابداری که در قالب گزارش­های مالی افشا می­شوند، هنگامی می توانند در تصمیم ­گیری اقتصادی مفید و موثر باشند که از ویژگی­های کیفی خاصی برخوردار باشند. دو معیار مرتبط بودن و معتبر بودن ضابطه اصلی برای انتخاب اطلاعات است. با توجه به محدویت­های مقیاس اندازه ­گیری در حسابداری و محدودیت-های استفاده کننده در درک اطلاعات و نسبی بودن ویژگی­های کیفی، اطلاعات هنگامی می ­تواند برای تصمیم ­گیری مفید باشد که تعادل نسبی بین ویژگی­های کیفی برقرار باشد و با افشای کامل، آثار مالی رویدادها، به روشنی توصیف شود.
استفاده از روش­های یکسان در تهیه اطلاعات در طول زمان موجب یکنواختی و قابلیت مقایسه آنها می­ شود ولی نباید باعث شود که تغییر در شرایط اقتصادی نادیده گرفته شود و یا احیاناً از روش­های مطلوبتر استفاده نشود .
تحقیقات تجربی نشان داده است که در صنایع بزرگی که رقابت بیشتر است، افشاگری بهتر انجام می­ شود و در نتیجه نیاز کمتری به استانداردهای حسابداری وجود دارد.
با توجه به موقعیت رقابتی شرکت در بازار و آنکه افشا اطلاعات اضافی می ­تواند به این موقعیت خدشه وارد می­ شود و مخارجی که ناشی از هزینه بیشتر سرمایه بدلیل عدم افشا اضافی است، تعادلی برقرار کند.
افشاهای مالی یک دایره از دولت، بستانکاران، سرمایه ­گذاران و کارکنان را در بر می­گیرد. به طور سنتی، سرمایه ­گذاران، گروهی عمده جهت افشاهای مالی به شمار می­آیند. افشا برای تصمیمات بهینه سرمایه ­گذاران و برای ثبات بازار سرمایه لازم است. افشاء به موقع اطلاعات مربوط از تغییر چشم انداز آتی شرکت جلوگیری می­ کند. افشاء به سرمایه ­گذاران اطمینان بیشتری نسبت به اطلاعات مالی در دسترس می­دهد. ماهیت داده ­های افشا شده تا حدودی بستگی به ماهیت مدل­های تصمیم ­گیری سرمایه­گذار دارد. میزان داده ­های افشا شده از طریق استانداردهایی مثل مربوط بودن و قابلیت اتکاء بودن تعیین می­شوند.
اشکال و روش­های موجود زیادی وجود دارد که مدیریت می ­تواند اطلاعات را جهت استفاده­کنندگان افشا کند. برجسته­ترین این روش­ها صورت­های مالی رسمی هستند اما یادداشت­های همراه و صورت­های تکمیلی و بحث­های تشریحی هم از عناصر کلیدی هستند. برای تعیین وسیله ای مناسب جهت افشاء هیچ تئوری که بوسیله همگان پذیرفته شود وجود ندارد. حسابداران در جستجوی روش­های جدیدی هستند که ممکن است استفاده­کنندگان را آگاه­تر کند. این جستجوی مداوم حسابداری را به عنوان رشته­ای برانگیزنده در این زمینه معرفی می­ کند.
۲-۳ پیشینه پژوهش
۲-۳-۱ پیشینه مطالعات انجام شده در داخل کشور
– عرب مازار یزدی(۱۳۷۴) محتوای فزاینده اطلاعاتی جریان­های نقدی و تعهدی را مورد بررسی قرار داد. یافته­های تحقیق بر وجود محتوای فزاینده اطلاعاتی اجزای تعهدی و عدم وجود محتوای فزاینده اطلاعاتی جریان­های نقدی دلالت دارد.
– عرب مازار یزدی و همکاران(۱۳۸۵). محتوای اطلاعاتی جریان­های نقدی و تعهدی در بازار سرمایه ایران را مورد بررسی قرار دادند. یافته­های تحقیق بر وجود محتوای افزاینده اطلاعاتی سود نسبت به جریان­های نقدی عملیاتی دلالت دارد. همچنین اقلام تعهدی نسبت به جریان­های نقدی عملیاتی دارای محتوای افزاینده اطلاعاتی است.
– رستمی و همکاران(۱۳۸۳) ارتباط میان ارزش افزوده اقتصادی، سود قبل از بهره و مالیات و جریان­های نقدی عملیاتی با ارزش بازار شرکت را مورد مطالعه قرار دادند. آنها نشان دادند سود قبل از بهره و مالیات نسبت به ارزش افزوده اقتصادی همبستگی بیشتری با ارزش بازار شرکت دارد و ارزش افزوده اقتصادی هم نسبت به جریان های نقدی عملیاتی همبستگی بیشتری با ارزش بازار شرکت دارد.
– قائمی و دیگران(۱۳۸۲) در پژوهش با عنوان بررسی رابطه بین هموارسازی سود و کسب بازده اضافی در بین شرکت های بورس اوراق بهادار تهران. به این نتیجه دست یافتند که هموارسازی سود را نمی­ توان به عنوان عامل مؤثر بر بازده­های غیر عادی شرکت­های پذیرفته شده در بورس تهران دانست.
– سمائی(۱۳۸۲) در پژوهشی با عنوان رابطه بین هموارسازی سود و بازده عیرعادی نشان دادند که در سطح اطمینان ۹۰ % شرکت­هایی که هموارسازی سود انجام می­ دهند، به طور میانگین بازده غیر نرمال بیشتری دارند.
– خواجوی و ناظمی(۱۳۸۴). نقش اقلام تعهدی در کیفیت سود را بررسی نمودند. نتایج تحقیق آنها نشان می­دهد که میانگین بازده سهام شرکت­ها تحت تاثیر میزان اقلام تعهدی و اجزای مربوط به آن قرار نمی­گیرد.
– برقعی(۱۳۸۵) بررسی رابطه بین خطای برآورد اقلام تعهدی و کیفیت سود به این نتیجه دست یافت که در بورس اوراق بهادار تهران با افزایش خطای برآورد اقلام تعهدی، کیفیت سود کاهش می­یابد.
– مهرانی و عارف منش(۱۳۸۷) رابطه بین هموارسازی سود و نسبت های نقدینگی در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار دادند. نتایج مبین این بود که شرکت­های هموارساز سودآوری کمتر، نسبت بدهی بالاتر و اقلام تعهدی بزرگتری نسبت به شرکت­های غیر هموارساز دارند.
– مرادی(۱۳۸۷) در پژوهشی با عنوان ارتباط بین ساختار سرمایه و هموار سازی سود نشان داد که بین اهرم مالی و هموارسازی سود رابطه معنی­دار منفی وجود دارد و در شرکت­هایی که جریان های نقدی آزاد بالاتری دارند، رابطه معنی دار منفی بیشتری وجود دارد.
– نتایج تحقیق هاشمی و صمدی(۱۳۸۸) نشان می­دهد که هموارسازی سود توانایی سود در پیش ­بینی سود و جریان­های نقدی عملیاتی آتی را افزایش می­دهد، در حالی که توانایی مذکور در پیش ­بینی اقلام تعهدی از طریق هموارسازی سود افزایش نمی­یابد.
– نوروش و حسینی(۱۳۸۸) به بررسی رابطه بین کیفیت افشا(قابلیت اتکا و بموقع بودن) و مدیریت سود در سال های ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۶ پرداختند. یافته­های این تحقیق نشان می­دهد که بین کیفیت افشای شرکتی و مدیریت سود رابطه معناداری وجود دارد. همچنین یافته­های تحقیق حاکی از وجود رابطه معنی دار بین بموقع بودن افشای شرکتی و مدیریت سود است.
۲-۳-۲ پیشینه مطالعات انجام شده در خارج از کشور
– هانگ و دیگران(۲۰۰۹) اثر بالقوه هموارسازی مصنوعی و هموارسازی واقعی را بر ارزش شرکت بررسی کردند. نتایج تحقیق آنها نشان می­دهد که ارزش شرکت با بیشتر شدن هموارسازی مصنوعی کاهش و با افزایش هموارسازی واقعی افزایش می­یابد. آنها بیان کردند که شرکت­ها می­توانند با هموارسازی واقعی آگاهی بخشی سود شرکت را افزایش دهند و هزینه­ های نمایندگی شرکت را کاهش دهند.
– رونتری و دیگران(۲۰۰۸) پژوهشی با عنوان ارتباط بین هموارسازی سود و کیفیت اقلام تعهدی با ارزش شرکت را به انجام رساندند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که هموارسازی سود از طریق اقلام تعهدی حسابداری باعث افزایش ارزش شرکت نمی­ شود.
– دهالیوال و ژنلی(۲۰۰۸) بررسی ارتباط بین اطلاعات سود نقدی و کیفیت سود را مورد مطالعه قرار دادند. آنها دریافتند زمانی که کیفیت سود افزایش می­یابد، عکس العمل بازار به تغییرات سود نقدی کمتر می­ شود. به عبارت دیگر، در ارزش گذاری شرکت توسط سرمایه ­گذاران کیفیت سود عامل مهمی است که بر محتوای اطلاعاتی سود نقدی تاثیر می­ گذارد.
– چان و دیگران(۲۰۰۶) رابطه بین اقلام تعهدی و بازده آتی سهام را بررسی کردند. نتایج تحقیق آنها نشان می­دهد شرکت­هایی که کیفیت سود پایینی دارند، بازده سهام آنها در دوره بعد از گزارشگری سود،کاهش می­یابد.
– بائو و بائو(۲۰۰۴) در بررسی ارتباط بین میزان هموارسازی سود و ارزش شرکت نشان دادند که شرکت­های هموارساز سود با کیفیت بیشترین ارزش و شرکت­های غیر هموارساز سود بدون کیفیت، کمترین ارزش را در بورس اوراق بهادار به خود اختصاص دادند.

قرارداد در 27 ماده تنظیم شد. مهم‌ترین مواد امتیاز قرارداد نفتی1933 برداشتن حق غیر انحصاری حمل و نقل نفت و تصفیه آن، کاهش حوزه عملیاتی کمپانی تا سال 1938 به یکصد هزار میل زمین به انتخاب کمپانی، در اختیار قراردادن مجانی زمین‌های مورد نیاز کمپانی از طرف دولت و در صورت داشتن مالک خصوصی خرید منصفانه آن از مالک، توسعه خط راه آهن، تلفن، تلگراف و بی‌سیم مورد نیاز کمپانی، عدم پرداخت حقوق گمرگی و مالیات، برخورداری از حق بررسی عملیات فنی در هر زمان به دولت ایران، حضور نماینده ایران با برخورداری از حق رأی در تمام جلسه‌های کمپانی، قراردادن یک دفتر فروش سهام در تهران، عدم تبدیل عواید فروش کمپانی به پول، مشخص بودن قیمت فروش نفت کمپانی به دولت ایران و روشن کردن چگونگی حل اختلاف میان دولت ایران و کمپانی بود. همانطور که از مفاد قرارداد های جدید نفتی ایران و انگلیس مشخص است، انگلستان بخش های وسیعی از عملیات اکتشاف و تاسیس نفت را از دست داد، از سویی دیگر، با بالارفتن قیمت نفت و نیز حق السهم جدید ایران از درآمد های نفتی، رضاشاه که در ابتدای سلطنتش کاملا مسائل اقتصادی و نفتی بریتانیا را پوشش می داد، به مخالفی جدی برای استعمار انگلستان مبدل شد. شاید بتوان یکی از دلایل عمده ای که متفقین و در راس آنان انگلستان را در برکناری و تبعید رضاشاه در شهریور 1320 تحریک نمود، علاوه بر گرایشات نازیستی رضاشاه، کوتاه نمودن ید استعماری انگلستان را از منابع نفتی- اقتصادی ایران قلمداد کرد. لذا در روند بررسی رویدادهای نفتی ایران در عصر پهلوی اول، اصول جامعیت و استقرا (از اصول روش تاریخی) را می توان کاملا در تبیین هرچه علمی تر مباحث بحران سازی بریتانیا به شمار آورد چرا که با بررسی جز به جز و دقیق رویدادها در مسئله نفت، شناخت شناسی هرچه بهتر بحران نفتی مذکور با وضوح بهتر و بیشتری صورت می گیرد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

بند3- حکومت رضاشاه دستاویز انگلستان در برابر هجمه کمونیسم:
یکی دیگر از ابزارهایی که بریتانیا همواره جهت مداخله در ایران و بحران سازی سیاسی متمسک آن می شد، مقابله با تهاجم کمونیسم در ایران بود. واقعیت این است که بریتانیا هیچ گاه از دیر باز حضور یک قدرت را در نواحی شمالی ایران بر نمی تافت. درواقع سابقه رقابت بریتانیا و روسیه(روس های تزاری، شوروی کمونیستی و حتی زمان کنونی فدراسیون روسیه) قدمتی طولانی دارد. رقابت انگلستان و روسیه در ایران که همواره از گذشته های دور وجود داشته است، با توسعه روسیه در آسیای مرکزی به نقطه اوج خود رسید اهداف روسیه تزاری نظیر دستیابی به آب های آزاد خلیج فارس، دست اندازی به قلب امپراتوری بریتانیا یعنی هندوستان موجب برانگیخته شدن مبارزه شدید بریتانیا می شد، لذا دخالت های مستقیم و غیر مستقیم در ایران به بهانه های مختلف جهت مقابله با روسیه تزاری و بعدها شوروی کمونیستی به نوعی گریزناپذیر جلوه داده می شد(بهرام نوازنی،1388: 1) که می توان با بهره گرفتن از جامعه شناسی تاریخی در بعد خارجی ، اقدامات انگلستان در این خصوص را توجیه نمود.
از نظر جغرافیایی، ایران در جنوب شوروی و در سر راه انگلیسی به خلیج فارس و اقیانوس هند قرار دارد. ایران سر راه هندوستان، بزرگترین و زرخیزترین مستعمره بریتانیا قرار داشت. سرازیر شدن نیروهای سرخ به سوی جنوب غرب یا شرق فاجعه­ای جبران­ناپذیر بود. منافع انگلستان ایجاب می­کرد در ایران هسته یک قدرت مرکزی نیرومند تکوین یابد تا مانع تحریکات و دسیسه های بلشویسم برسر راه مستعمرات انگلستان شود(معتضد،1377: 151-153). تا پیش از سال 1917 کلیه اقداماتی که از سوی یکی از این دو ابر قدرت استعماری در ایران صورت می گرفت باید هماهنگی و رضایت تقریبی طرف مقابل را به همراه می داشت. به عنوان مثال اگر روس ها نیروی قزاق را تحت نفوذ خود داشتند انگلیسی ها هم نیروی پلیس جنوب را ایجاد کردند. در مقابل اعطای امتیاز بانک شاهنشاهی، بانک استقراضی روس تاسیس شد و یا از همه مهم تر کشور ایران در جهت منافع آنها در مناطق نفوذ این دو قدرت استعماری تقسیم شده بود. اما پس از انقلاب کمونیستی 1917 و ادعاهای اولیه سران دولت جدید مبنی بر مبارزه با امپریالیسم و حمایت از خلق های زحمتکش در جهان، انگلستان در ابتدا خود را در ایران بی رقیب احساس می کرد ولی پس از گذشت مدت اندکی و شکستن قدرت های اروپایی در سرنگون کردن حکومت شورایی در روسیه به وسیله حمایت از مخالفان آن، انگلستان متوجه خطرات این همسایه شمالی ایران برای منافع خود در جنوب ایران و به طور کلی در همه سرزمین هایی که توسط آنها استثمار می شد گردید. سران دولت جدید به منظور افشاگری سیاست های دول استعمارگر جهان از جمله رژیم سابق تزاری و یا انگلستان در سرزمین های دیگر، قراردادهای محرمانه استعماری بین روسیه تزاری با سیار دول جهان مانند قرارداد 1915 را علنی و افشا کردند که این امر به همراه بیانیه های جذاب سران رژیم جدید مبنی بر حمایت ازهمه زحمتکشان و مظلومان جهان سبب استقبال مردم ستمدیده جهان به خصوص مردم ایران از ایدئولوژی کمونیسم شده بود به خصوص که هنوز ماهیت رژیم جدید و تضادهایی که بعدها این رژیم جدید با مذهب پیدا کرده برای مردم ایران آشکار نشده بود.
در واقع، شوروی که از همان ابتدای انقلاب خواهان صدور بلشویسم به شرق (مانند ایران) بود، در آغاز کار جهت جلب توجه ایرانیان به کمونیسم اعلام نمودند که دولت جدید روسیه در راستای اصل عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها، آماده مذاکره با دولت ایران است^[35] مردم ایران که از ظلم و تعدی دول استعماری به حقوق خود خسته شده بودند دولت شوروی را حامی ملل مظلوم جهان می پنداشتند به نحوی که مامور سیاسی موقت دولت شوروی در تهران می نویسد تهران براثر تظاهرات و مسرت عمومی واقعا تکان خورده است. آنها حتی در کوچه و خیابان مرا با کف زدن استقبال می کنند(گروه جامی، 1357 :47 ). از سویی دیگر، بریتانیا که به شدت احساس خطر نموده بود، نتوانست اوضاع جاری را تحمل نماید، خصوصا این که همزمان با گرایشات بیشتر کشورهای منطقه به آموزه های کمونیستی، شورش های ضدانگلیسی نیز در مناطق شمالی ایران نظیر تاشکند، خراسان و سیستان صورت گرفت و شرایط بریتانیا را درایران بحرانی تر نمود( Fatemi, 1953: 41-74) .
بند4- جنگ جهانی دوم، از پایان ماموریت های انگلیسی رضاشاه در ایران تا بازخورد حضور نیروهای ارتش بریتانیا در ایران:
ماخودمان او را آوردیم و خودمان او را برکنار کردیم him, We took him We brought “”
سخنان چرچیل در مورد رضاشاه پهلوی در کنفرانس تهران، 1320 (فاروقی و لوروریه،1358: 28)
روابط سیاسی ایران و آلمان پس از سفر دوم ناصرالدین شاه به اروپا و دیدار با امپراتور آن کشور (ویلهلم اول) و بیسمارک صدراعظم وقت آلمان آغاز شد.پس ازنهضت مشروطه و به علت سابقه سو و رقابت مستمر دو کشور روسیه و انگلستان درایران، سیاستمداران کشورمان متوجه قدرت درحال ظهورسوم شدند تا رقابت روسیه و انگلستان‏را در ایران محدود کنند. همچنین، سیاست گسترش نفوذ امپراتوری آلمان در این‏زمان در خاورمیانه سبب گردید تا روابط بازرگانی و تجاری بین دو کشور گسترش‏یابد. همچنین حمایت آلمان از دولت موقت در زمان اشغال ایران در جنگ اول جهانی، باعث افزایش محبوبیت و نفوذ بیشتر آن کشور در ایران شد( میر احمدی،1368 :71-65 ).
با روي كار آمدن رضاشاه در ايران و تبعيت وي از گرايش به قدرت سوم موضوع رابطه با آلمان بار ديگر در محافل سياسي كشور، مطرح ومورد توجه قرار گرفت. براي بسياري از رجال سیاسی ايران انقراض سلسله قاجار به منزله پايان سلطه دودماني بود كه در سال هاي طولاني حاكميت خود،‌ ايران را در برابر دو قدرت توسعه طلب روس و انگليس تا سر حد يك مستعمره تحقير كرده بودند. تاريخ روابط روسيه و بريتانيا با ايران درعصر قاجار پرونده‌اي مملو از امتيازخواهي‌هاي انحصاري، تعرض، تجزيه كشور، كاپيتولاسيون و تحميل تحت‌الحمايگي و انواع خسارات جاني و مالي و حيثيتي بر سیاستمداران ايران بود. روسيه و انگليس در طي قريب به يك قرن بسياري از دولتمردان و زمامداران ايران را فريفتند يا خريدند و به هر نحو با خود همراه كردند و هر بار كه دولت ايران از توان مي‌افتاد و به ورشكستگي نزديك مي‌شد، ‌در راستاي منافع خويش آن را ميان خود تقسيم مي‌كردند. ايران در عرصه‌هاي فرهنگي و اجتماعي نيز به همين گونه آسيب ديده بود. پيدايش خط گرايش به قدرت سوم و يا تمايل به آلمان، واكنش طبيعي جامعه ايران به خساراتي بود كه روس و انگليس طي سال هاي طولاني بر رجال سیاسی تحميل كرده بودند. تصور سیاستمداران ايران، ‌آن بود كه آلمان، از يكسو صاحب اقتدار سياسي و نظامي و اقتصادي بود و از جانب ديگر تا آن زمان هنوز به ايران آسيبي نرسانده و يا چشم داشتي نسبت به آن نداشت. به همين دليل اگر چه از سرسپردگي عميق رضاشاه و همراهانش به سياست‌هاي انگليس و از نقش انگليسي‌ها در به قدرت رساندن وي اطمينان داشتند ولي انقراض دودمان قاجار و اظهار تمايل گاه و بيگاه وی به آلمان را به عنوان تحول مثبت مي‌نگريستند.گرایش رضاشاه به آلمان ها را شاید بتوان به دلایل متعددی نسبت داد. از مدت ها قبل نزديكي‌هاي سياسي بين آنها ايجاد شده بود و رضاشاه با هيتلر و بلندپروازي هاي او همدلي داشت. اودر اتاقش نقشه‌اي نصب كرده بود ودر آن شهرهائي كه توسط آلمان‌ها اشغال مي‌شد، را علامت‌گذاري مي‌كرد. او به فردوست دستور می داد كه از طريق راديو پيشرفت لحظه به لحظه جنگ را در نقشه منعكس كند. در زمان اوج قدرت نازي‌ها در آلمان به دستور رضاشاه يك كابينه جوان به نخست‌وزيري دكتر متين دفتري روي كار آمد (آبان 1318) وظيفه اين كابينه، نزديك شدن به آلمان بود. عملا نيز روابط تجاري و صنعتي بين ايران و آلمان توسعه يافت و تعداد مهندسين و متخصصين آلماني در طول جنگ جهاني دوم در ايران زياد شد و به رده دوم بعدازبریتانیا رسید(فردوست، 1379 : 86) .
همچنین طي پنج سال يعني تا 1319 مبادلات بازرگاني ايران و آلمان با چنان سرعتي افزايش يافت كه صادرات آلمان به ايران پنج برابر شد و آلمان نيز بزرگترين خريدار مواد خام صادراتي ايران گرديد. در سال 1317 خط كشتيراني مستقيم بين هامبورگ و خرمشهر داير شد و شركت هواپيمايي لوفت‌هانزا نيز خط هوايي تهران ـ برلين را تأسيس كرد. سپس يك خط كشتيراني بين بندر هامبورگ در آلمان و بنادر خليج فارس، توسط آلماني‌ها برقرار شد و شركت آلماني هانزا در شهرهاي جنوبي ايران مانند اهواز،‌ بندر شاهپور و بوشهر شعباتي داير كرد. متخصصين، كارشناسان، تكنسين‌ها، مديران و كارمندان متعدد آلماني در تمام شئون اقتصادي، صنعتي، بازرگاني، كشاورزي، فرهنگي و حتي سازمان هاي دولتي و ملي ايران مشغول كار و فعاليت بودند و تلاش فوق‌العاده‌اي از سوي هر دو كشور ايران و آلمان به عمل مي‌آمد تا حجم مبادلات بازرگاني هر چه بيشتر افزايش يابد و روابط فرهنگي و سياسي ايران و آلمان نيز توسعه بيشتري پيدا كند(عظیمی،1374: 269).
رضاشاه و حكومت آلمانوفيل او نيز از يكسو از توسعه روابط همه جانبه با آلمان خشنود بودند و از سوي ديگر پيشروي‌هاي نظامي و فتوحات هيتلر را با دقت و رضايت خاطر دنبال مي‌كردند. با پيشرفت آلماني‌ها در جنگ و نزديك شدن آنها به كوه هاي قفقاز، گرایش وليعهد (محمد‌رضا) هم به آلمان زياد شد و رضاشاه اکنون دشنام علیه بریتانیا را سرلوحه کار خود قرار داده بود. امارویکرد وی از نگاه لندن پنهان نبود. با شروع شكست آلمان در جبهه‌ها رضاشاه دستپاچه شد و منصورالملك را كه از مهره‌هاي انگليسي به شمار مي‌رفت، نخست‌وزير كرد. او به رضاشاه گفت انگليسي‌ها از وجود مهندسين و متخصصين آلماني در ايران ناراضي‌‌اند و رضاشاه بلافاصله بيش از 600 كارشناس آلماني را ظرف 24 ساعت با كاميون به تركيه تحويل داد. او تصور مي‌كرد كه با اين عمل مسئله حل شده و انگليسي‌ها با بقاي او موافقت مي‌كنند ولي اشتباه مي‌كرد(فردوست، 1379: 89-96).
در 1941 حدود 50 درصد تجارت خارجي ايران منحصر به روابط با آلمان بود. دولت ايتاليا نيز كه متحد آلمان به شمار مي‌رفت كمك‌هاي گران بهايي در به وجود آوردن نيروي دريايي ايران نمود. ساختمان وتحويل فوري كشتي‌هايي كه دولت ايران سفارش داده بود، آموختن فنون دريانوردي به افسران جوان ايراني كه به ايتاليا فرستاده شده بودند و اعزام مربيان و مستشاران ايتاليايي نيروي دريايي، باعث شد كه دولت ايران بتواند در مدت كوتاهي داراي نيروي دريايي كوچكي شده و پس از قرن ها راسا دفاع از آب هاي ساحلي خود در بحر خزر و خليج فارس را به عهده بگيرد. بديهي است كه اين روابط نزديك ايران با دولت هايي كه محور برلن ـ رم را بوجود آورده بودند با نظر خوشي از طرف شوروي و انگلستان تلقي نمي‌شد( امینی، 1381: 64). پس از گرایش رضاشاه به آلمان و حضور گسترده آلمانی­ها در ایران، انگلیس که منافع خود را در خطر دید با کمک سایر متفقین و برای بستن نفوذ آلمان در ایران (به خاطر جنگ متفقین در اروپا بر علیه تجاوزات آلمان) و با شعار جلوگیری از نفوذ فاشیسم^[36] در ایران، به کشورمان، حمله کرد که می توان هجوم بریتانیا را تحت چالش های خشونت آمیز ساندرز و در قالب جنگ قلمداد نمود. لندن که می دید فردی که تاج و تحت خود را مدیون حمایت از انگلیس است اکنون در بسیاری ازپروژه های نظامی و غیر نظامی مهندسان آلمان، ایتالیا، فرانسه و حتی شوروی کمونیست را به ژنرال های انگلیسی ترجیح می دهد بی سر و صدا و آرام آرام به دنبال سرنگونی رضاشاه از طریق نفوذ در بین سرداران ارشد ارتش ایران رفت و در این راه آنچنان قوی عمل کرد که موفق شد رضاشاه و ارتش بزرگش را در شهریور 1320 نجنگیده وادار به تسلیم کند. سرانجام نیروهای بریتانیا به بهانه بیرون نکردن عمال آلمانی از ایران مبادرت به عبور نیروهایشان از ایران کردند و نیروهایشان مشغول پیشروی در ایران شدند. بدین ترتیب ایران در سوم شهریور 1320 به اشغال نیروهای متفقین درآمد(عظیمی،1374: 283) و بحران رضاشاه و سیاست های آلمانوفیل وی این چنین از سوی انگلیس مدیریت شد.
در واقع هنگامی که بحران نازیسم اروپا و حیات سیاسی بریتانیا را به شدت با خطر مواجه نمود، بریتانیا یکی از راه های حل مدیریت بحران نازیسم را استفاده از جوامع تحت سیطره همچون ایران دانست. چرا که ایران می توانست پل ارتباطی بسیار مهمی در راستای کمک به شوروی و ارسال تسلیحات به این کشور در مبارزه با نازی ها باشد اما با آشکار شدن گرایشات آلمانوفیل رضاشاه بریتانیا با حمله نظامی و اشغال ایران نه تنها تغییر حکومت در ایران ایجاد نمود بلکه بسیاری دیگر از بحران های سیاسی را در ایران ایجاد نمود و از این طریق ادامه وابستگی های ایران به خود را نیز افزایش داد.
هرچند بحث فصل حاضر، تبیینی پیرامون اقدامات بریتانیا در دوران سلطنت پهلوی اول بوده است و مواردی نظیر نفت، بانک شاهنشاهی، مقابله با نازیسم و کمونیسم محوریت گفتار این بخش را شکل می داده است، لذا در قسمت پایانی، درصددیم تا برخی دیگر از اقدامات بحران ساز انگلستان که تئوری بی ثباتی ساندرز و نیز تئوری وابستگی دوس سانتوس را به نوعی پوشش می دهد، تبیین نماییم. در واقع می توان موارد ذیل را موضوعاتی دانست که در عصر پهلوی اول بحران های دامنه داری را درکنار بحران هایی که در فوق تشریح و تبیین شد، ایجاد نموده است که همگی اوضاع سیاسی ایران را حتی بیشتر از دوران قاجار پریشان نمود.
بند5- رادیو بی بی سی، از تثبیت حکومت رضاشاه تا اضمحلال او:
تبیین فعالیت های رادیو بی بی سی که به نظر می رسد از ابزارهای مهم تبلیغاتی انگلستان در تثبیت حکومت رضاشاه به شمار می رفت، در این قسمت مهم وگریزناپذیرجلوه دهد. با بررسی اجمالی نقش رادیو بی بی سی در به قدرت رسیدن رضاشاه (به عنوان یکی از ابزارهای مهم) و در ادامه موضع خصمانه علیه پهلوی اول، نقش رسانه ها را نیز در آن اوان مورد تحلیل قرار خواهد گرفت. امروزه قدرت و تاثیر رسانه ها بر افکار عمومی بر هیچ کس پوشیده نیست و سیر افکار عمومی و ذهن مردم با اطلاعات رسانه ها ارتباط مستقیم دارد. قدرت رسانه ها تا حدی است که دولت ها برای رسیدن به اهداف خود از زور کمتر استفاده نموده و با کمک ابزار رسانه ای توانسته اند به اهداف خود دست پیدا کنند. یکی از رسانه های پر قدرت جهان، شبکه خبری بی بی سی انگلیس است. این شبکه از زمان تاسیس تاکنون نقش مهمی در سیاست های بین المللی انگلستان ایفا نموده است و بحق می توان آن را از ابزارهای بحران ساز انگلستان در ایران پهلوی اول قلمدادنمود(خجسته1387: 145 وهمچنین،مولانا،1371: 98).شبکه خبری بی. بی. سی یکی از بزرگترین و تاثیر گذارترین شبکه های خبری جهان است. این شبکه در سال 1922 میلادی( 1301شمسی) تاسیس شد. پس از مدتی، با وسعت یافتن فعالیت های شبکه، مخاطبان آن فقط مردم بریتانیا نبودند، بلکه فعالیت های آن با حمایت دولت به خارج ازمرزهای کشور انگلستان رسید. درجنگ جهانی دوم، بی. بی. سی فعالیت های چشمگیری به نفع متفقین داشت. وینستون چرچیل، از طریق سخنرانی در این شبکه رادیویی، افکار عمومی انگلستان و مستعمرات را توجیه می کرد. این شبکه در ارسال پیام های جنگی نقش اساسی داشت. (خجسته،1387: 149).
این شبکه در سال 1940میلادی پخش برنامه های فارسی زبان خود را از لندن شروع کرد. هدف از راه اندازی این برنامه به گفته بولارد، سفیر انگلیس در ایران، مقابله با شبکه فارسی زبان برلین بود که آلمان های نازی از طریق آن بر ضد متفقین در ایران تبلیغ می کردند که در اینجا نیز می توان از یک سو مدیریت بحران انگلستان در برابر دیگر قدرت ها آنگونه که برچر بیان می دارد، استفاده نمود و از دیگر سو، نقش روش تاریخی خارجی ِ مطرح شده از سوی استفن هابدن را برجسته ساخت(بولارد،1387: 59). انگلیسی ها بر این عقیده بودند که می توان از طریق بخش فارسی بی. بی. سی افکار ایرانیان را به خود جلب کرد. (مومنی،1379: 12).
در جنگ جهانی دوم، متفقین به کمک ایران احتیاج بسیار داشتند. هیتلر در حال پیشروی بود و بهترین راه برای جلوگیری از پیشروی او ایران بود. متفقین قصد داشتند از طریق خاک ایران به شوروی کمک کرده و آلمان را شکست دهند(روش جامعه شناسی در بعد خارجی هابدن و مدیریت بحران برچر). نیل به این مقصود فقط با همراهی دولت ایران ممکن بود، ولی معضل اصلی، حکومت ناتوان و ناکارآمد رضاشاه و اعلان بی طرفی دولت ایران در جنگ بود. انگلیس حضور عده ای آلمانی در ایران را که قبلا با حمایت انگلیس از گسترش روابط ایران و آلمان به ایران آمده بودند، بهانه قرار داد و دولت ایران را تهدید کرد در صورت عدم اخراج این افراد از ایران، متفقین کشور را اشغال خواهند نمود. سرانجام در 1941میلادی (شهریور 1320 شمسی) ایران به دست نیروهای متفقین اشغال و رضاشاه برکنار و روانه تبعیدگاه شد. انگلیس می بایست قبل از هر اقدامی، افکار عمومی ایرانیان را برای این تغییر و تحولات آماده می ساخت. لذا از طریق برنامه فارسی رادیو بی. بی. سی اقدام به جنگ روانی وسیعی نمود. جنگ روانی اغلب از طریق تبلیغ و با تاکتیک های دقیق و معطوف به اهداف مشخص هدایت و راهبری می شود. هدف جنگ روانی تسلط بر قلب و اندیشه های افراد است و می خواهد باور فرد را نسبت به نظام ارزشی یک دولت، حکومت و یا فرد از میان ببرد(کمری،1382: 8). شبکه فارسی زبان بی. بی. سی نیز برای رسیدن به اهداف خود در ایران از تاکتیک هایی پیروی می کرد. اهداف و تاکتیک های این برنامه ها توسط بولارد و لمبتون در سفارت انگلیس در تهران طراحی و به لندن ارسال می شد(بولارد، 1387: 185) این جنگ روانی از دو جنبه به نفع انگلیس بود:
– با اعتراف رادیوی انگلیس به فساد و سوء رفتار رضاشاه، در برکناری او سابقه و مسئولیت دولت انگلیس در روی کار آوردن رضاشاه خدشه دار می شد و می توانست به جای او فرد دست نشانده دیگری که منافع انگلستان را در ایران پوشش دهد بر اریکه قدرت بنشانند.
– نفرت مردم از رضاشاه باعث می شد نسبت به انگلیس نظر مثبت پیدا کرده و کمی از بدبینی آنها نسبت به سیاست های انگلستان در ایران کاسته شود و تدریجا نظرهای مثبت به سمت انگلستان ایجادشود. در این راستا در شب 8 تیر 1320 شمسی رادیو بی. بی. سی با آگاهی از نقاط ضعف رضاشاه وحرص و طمع او در جمع آوری اموال و املاک و دست اندازی های او به املاک دیگران، از رضاشاه انتقاد کرد و به واقعیت های اندکی از احتکار زمین و مایحتاج مردم توسط او، اشاره کرد. این رویه به شکل حساب شده ای ادامه داشت تا اینکه هنگام حمله متفقین به ایران، سرلشکر محمد نخجوان، به اشاره انگلیس دستور ترک مقاومت و مرخص کردن سربازها از پادگان ها را داد. محمد نخجوان در اقدامی نمایشی به دستور رضا شاه بر کنار شد (زرگر، 1372: 450).
در اینجا بی. بی. سی به حمایت از نخجوان برخاسته و از او به عنوان مردی وطن پرست یاد کرد. این شبکه بازداشت او راخلاف قانون اساسی اعلام کرد.(بولارد،1387: 117).به نوشته روزنامه تایمز، درشب قبل از استعفای رضاشاه، رادیو بی. بی. سی داستان کاوه و ضحاک را نقل کرد و رضا شاه را با ضحاک مقایسه نموده و در آخر داستان پرسید امروزه کاوه ایران کجاست؟رضاشاه بعد از کسب اطمینان از حمایت انگلیس نسبت به پادشاهی فرزندش استعفا داد. پس از استعفای رضاشاه موضوعات جدید برنامه های بی. بی. سی به آنها ابلاغ شد. به گفته بولارد “اینک که شاه رفته است فرستنده رادیویی ما می بایست درباره حکومت مبتنی بر قانون اساسی حرف برند و روی نکاتی از قبیل شکیبایی و روحیه مسالمت آمیز تأکید کند”(بولارد، 1387: 127).
وجود این روحیه مسالمت آمیز در ایران برای انگلیس بسیار الزامی بود. انگلستان در حال جنگ بود و نمی توانست به اداره امور آشوب زده ایران نیز بپردازد. پس می بایست از طریق تبلیغ و استفاده از بی. بی. سی آرامش و ثبات نسبی را در کشور ایران حفظ می کرد. در این زمان این شبکه از تاکتیک موازی سازی استفاده کرده و بسیاری از واقعیات زمان رضاشاه را بازگو کرده و به انتقاد هر چه بیشتر از دوره ی رضاشاه پرداخت و در حقیقت افکار عمومی را از پرداختن به مسئله اشغال کشور، منحرف می نمود. موضوعاتی که در بی. بی. سی مطرح می شد، بخشی از حقایقی بود که مردم در دوران حکومت رضاشاه، خود شاه آنها بودند و از این قبیل بود. مداخله رضاشاه در انتخابات، خشونت و حکومت رضاشاه و کشتن مخالفان، غفلت از کشاورزی و ناکامی طرح های صنعتی و نهایتا مصادره اراضی کشاورزی به نفع خود تنها مواردی بودند که رادیو بی.بی.سی به بیان آنان پرداخت که در اینجا می توان بخش هایی از چالش های مسالمت آمیز ساندرز را در قالب سخنرانی های اعتراض آمیز مشاهده نمود. وقایعی که در بروز آنان انگلستان سناریوگر واقعی بود.بی. بی. سی موارد دیگری نیز به نقل از مطبوعات خارجی مانند افشای موجودی شش میلیون پوندی رضاشاه در حساب بانکی خارج را بیان کرده و استعفای رضاشاه را بسیار معقول خواند(بولارد،1387: 135).
بعد از این قضیه انگلیس می بایست هر چه بیشتر مظلوم نمایی نموده و ضمن برائت از جنایات رضاشاه، خود را مبرا از هرگونه مطامع نظامی در ایران نشان می داد. بر این اساس رادیو بی. بی.سی اعلام کرد اشغال ایران توسط انگلیس به پیشنهاد آمریکا بوده است. به گفته آنها روزولت رئیس جمهور آمریکا هنگام کنفرانس مربوط به منشور آتلانتیک اشغال ایران را تصویب کرده است (استوارت، 1370 : 318). این خبر موجب شد ایرانیان نسبت به آمریکائیان مقیم ایران نیز موضع خصمانه گرفته و به آنها اعتراض می کردند. رادیو بی بی سی از هنگام آغاز فعالیت در ایران در راستای منافع انگلیس و پوشش خواسته های استعماری این دولت گام برداشته بود. در ابتدای تثبیت حکومت رضاشاه با معرفی نمودن وی به عنوان فردی وطن پرست و تنها ناجی ایران در آن برهه معرفی گردید و پس از ایجاد چالش میان بریتانیا و رضاشاه با تغییر موضع، وی را عامل شوربختی ایرانیان قلمداد نمود. در واقع، رادیو بی بی سی یکی از ابزارهای مهم بریتانیا در مدیریت بحران رضاشاه و گرایشات نازیستی وی به شمار می رفت.
بند6- انگلیس وحمایت از جریان بهاییت در ایران:
این بعد از فعالیت های استعماری انگلستان را می توان ابزار بنیادگرایی مذهبی در راستای ایجاد بحران های سیاسی نامگذاری نمود. واقعیت امر اینست که انگلستان از دیرباز همواره قدرت مذهبی کشورهای خاورمیانه و به خصوص نقش دین اسلام و مکب تشیع (در ایران) را از موانع استیلای خود بر این جوامع می دانست.پیشتر اشاره گردید که ماهیت نخست اقدامات بریتانیا در زمان مغول و هنگام سلطنت ارغون، جلوگیری از تسلط دین اسلام بوده است.گرچه رویکرد دینی به عنوان یکی از ابزارهای انگلستان در ایجاد بحران های سیاسی در ایران معاصر همواره از ابزارهای اقتصادی و نظامی مانند بانک شاهنشاهی، پلیس جنوب ودیگر ابزارها از قدرت تخریب نسبتا کمتری برخوردار بوده است، لذا بحران های سیاسی منتج از آن نیز شدت و وخامت خاص خود را در جامعه ایران داشته است. لذا این بخش، اختصاصا به نقش عوامل مذهبی و رویکردهای فرق مختلف در عصر پهلوی اول، می پردازد و نتایج و بازخوردهای مخرب سیاسی آن را نیز مورد تبیین قرار خواهد داد. همچنین باید افزود از آنجایی که فعالیت های گروه بهاییان در ایران تا عصر پهلوی دوم نیز ادامه یافت، لذا استفاده از روش جامعه شناسی داخلی(خرد) در راستای شناخت هرچه بهتر اهداف و ابزارهای بهاییان در ایران بسیار مفید و موثرخواهد افتاد.
رضاخان پیش از رسیدن به قدرت، درظاهر، خود را مسلمانی متعصب نشان داده بود، زیرا به خوبی درک کرده بود که تشیع و گرایشات عقیدتی- اسلامی در جامعه ایرانی ریشه عمیقی دارد و اگر بر خلاف آن گام بردارد هرگز در رسیدن به اهداف خود( که تشکیل حکومت پهلوی بود) موفق نخواهد شد. وی در این دوران تظاهر مذهبی زیادی جهت جلب نظر روحانیون و مردم عادی نمود، به زیارت عتبات می رفت و با پای برهنه در دسته های عزاداری ماه محرم شرکت می کرد، مجالس روضه خوانی تشکیل می داد و جهت دلجویی از علما بارها به قم مسافرت نمود و خود را مدافع اسلام نشان می داد. از طرف دیگر، با سردادن شعارهای ملی گرایانه و وطن پرستانه نیز توانست قلوب بسیاری از ملی گرایان را با خود همراه کند. با به قدرت رسیدن رضاشاه طرح شعارهای ملی گرایانه و باستان گرایانه سعی در احیاء فرهنگ باستانی ایرانی و آیین زرتشت و در کنار آن غربی نمودن کشور در اولویت قرار گرفته و شعارهای مذهبی را کنار گذارد. وی با کنار گذاشتن روحانیون از امور حکومتی و آموزشی(تغییر حکومت در مدل ساندرز)، کشف حجاب و تصویب قانون جدایی دین از سیاست و مخالفت با فرهنگ اسلام و تصویب برخی قوانین ضد شرعی و تغییر سال قمری به سال شمسی تدریجا، سعی در حذف اسلام و ترویج فرهنگ غربی و اروپایی را داشت.همچنین وی باکنار گذاشتن روحانیون از امور قضایی و آموزشی و ایجاد محدودیت برای آنان و ترویج فرهنگ و آداب رسوم و لباس غربی در مقابل فرهنگ سنتی و اسلامی ایرانی و همچنین تصویب قانون جدایی دین از سیاست و سردادن شعارهای باستان گرایی و تبلیغ آیین زرتشتی به عنوان آیین باستانی ایرانیان و غیره سعی کرد، تا اسلامی را که بیش از سیزده سده با تار و پود جامعه ایران پیوند خورده بود، کنار بگذارد. لکن حرکت وی با مخالفت شدید و عکس العمل توده های مردم، روحانیون و جامعه مذهبی ایرانی روبرو گردید(امینی، 1381: 40-26).
یکی از مواردی که نماد بارز مخالفت رضاشاه و بریتانیا را در برابر روحانیت و مکتب تشیع را در دوران پهلوی اول نشان می دهدنقش حمایت بریتانیا در روند ترویج گرایشات جریان بهاییت می باشد. البته قبل از آن نیز انگلیسی ها از بابیه که گروهی اصولی بودند در برابر روحانیت شیعه ایران استفاده می نمودند. همچنین، روحانیت در ایران به دلایل بی کفایتی پادشاهان قاجار ارج و قرب فراوانی در میان مردم داشت و با گسترش بیش از پیش عقایدتشیع در دوران قاجار نگرانی های دولت و سفارت بریتانیا تشدید شد، چرا که این به منزله حکومت روحانیت در ایران بود(جعفریان، 1379: 225-210 و همچنین، لمبتون، 1380 :435-430 ).
یکی از دلایل اصلی ای که بریتانیا را سخت حامی بابیه و میراث خوار بعدی آنان یعنی بهاییت نموده بود ارکان اصلی اعتقاد جریان بهاییت بود که شامل :
الف) خارج نمودن دین از حوزه حکومت و سیاست. ب) توجیه استعمار به عنوان یگانه عامل تجدد و ترقی. ج)تثبیت نیروهای غرب گرا در ارکان سیاست گذاری و تصمیم گیری کشور (نامدار، 1382: 48). بعد ها انگلیسی ها سعی نمودند توسط فردی بنام لیمجی ماتریا هوشنگ که زرتشتی مذهب بود، تمامی زرتشتیان ایران را به بهائیت سوق دهند( فقیه حقانی،1382: 18). وی علاوه بر توانایی در ترویج بهایی گری، نقش تعیین کننده ای در ایجاد محافل فراماسونری در ایران داشت به نحوی که ورود بهائیان به این محفل را منتسب به وی می دانند( زیبا کلام،1389 : 271). همچنین انجمن فراماسونری که به “سلاح سری انگلیسی ها” در ایران شهرت دارند به کرات در طول حیات فعالیت خود مامور به مبارزه با مذهب و روحانیت بودند(رایت،1385: 69-102).واقعیت این است که مهمترین علت موفقیت جریان بهاییت در عصر پهلوی اول، همکاری آنان با انجمن های فراماسونری بود که مستقیما تحت نظارت بریتانیا و برای مقابله وسیع با روحانیت شیعه قرار داشت. درحقیقت، مهمترین ره آوردهای سیاست گذاری های پنهان فراماسونری در ایران، که مهمترین و اصلی ترین ابزار فرهنگی نقض حاکمیت سیاسی در ایران توسط بریتانیا به شمار می آید، امتیازات بانکی نظیر تاسیس بانک ایران و انگلیس ونیز عقد قراردادهای فرهنگی- تجاری و نفتی بود( ازغندی،1381: 247 ).
1- در خصوص اصل نخست، یعنی خارج نمودن حوزه دین از حوزه سیاست، رضا شاه اقداماتی را کاملا درراستای آن انجام داد. بی اعتنایی وی به روحانیت، درگیری های سیاسی وی با مرجعیت به بهانه مدرنیزاسیون، تبعید سیدحسن مدرس، کشف حجاب و بسیاری دیگر از موارد انجام شده از سوی پهلوی اول را می توان در راستای منافع انگلیس در گام اول و بهاییت درگام دوم نامید.^[37]
2- در توجیه عامل دوم نیز می توان این دلیل را برشمرد که در دیدگاه بهاییت و پهلوی اول، می توان توسعه و ترقی را در سایه اقدامات انگلستان به دست آورد. به همین علت گام هایی که در جهت تغییر فرهنگ اسلامی- ایرانی برداشته شد، نظیر تغییر تاریخ و کشف حجاب و لباس های متحدالشکل و بسیاری دیگر از اقدامت رضاشاه همگی گام هایی بودند که در راستای کمرنگ تر شدن هرچه بیشتر روحانیت در ایران و گرایش به سمت بریتانیا برداشته شدند:
بعد از مسافرت به ترکیه رضاشاه اظهار داشت”ما باید صورتا غربی شویم و باید در قدم اول کلاه ها تبدیل به شاپو بشود” بعد از تبدیل کلاه پهلوی به کلاه فرنگی بود که شاه به وزرا اعلام کرد که شروع به رفع حجاب زن­ها نمایند و چون برای عامه مردم یک دفعه مشکل بود، اقدام به بی­حجابی کنند، شاه خطاب به وزرا و معاونین به آن­ها اعلام کرد که شما وزرا و معاونین پیش قدم شوید و هفته­ای یک شب با خانم­های خود در کلوپ ایران مجتمع شوید.^[38]
3- در خصوص سومین عامل، یعنی حضور و نیز تثبیت نیروهای غرب گرا در ارکان سیاست گذاری و تصمیم گیری کشور، می توان به اقداماتی که از سوی انگلستان و با حمایت بهاییان ایران صورت گرفت اشاراتی نمود. از افراد منتسب به فراماسونر که همکاری های گسترده ای با رضاشاه، چه قبل از پادشاهی و چه بعد از آن داشت، حبیب الله عین الملک^[39]، پدر امیرعباس هویدا که مورد وثوق و حمایت بریتانیا بود، را می توان نام برد^[40] برخی از نویسندگان معتقدند که اقدامات غربی مآبانه رضا شاه در راستای منافع بریتانیا و خواسته بهائیان بوده است، تا جایی که آنها رضاشاه را بخاطر سیاست های ضددینی اش ستوده و مقابله او با علما را نشانه علاقه اش به بهائیت تلقی نموده و سیاست کشف حجاب رضاشاه را مطابق با قانون بهائیت قلمداد کردند(منصوری،1378 : 324). پس از به قدرت رسیدن رضاشاه و به دستور مستقیم وزیر مختار وتنی چند از نمایندگان بریتانیا در ایران، بسیاری از سران فراماسونر و بهایی در دستگاه های دولتی، خصوصا نظام های آموزشی صاحب مناصب بالایی شدند (طباطبایی، 1384: 37-29).
بریتانیا در راستای کاهش اهمیت مرجعیت شیعه ونیز مبارزه با مذهب که در جامعه سنتی ایران ِآن اوان، از قدرت سیاسی بالایی برخوردار بود، مساعی خود را بر تقویت نیروهای مذهبی دیگر که ساختگی بودن و برخورداری از حمایت دربار را در معیت خود می دید، گذارد. به عبارتی دیگر، با تقویت نیروهای مذهبی جعلی و دروغین نه تنها سعی در کاهش نفوذ و قدرت مرجعیت شیعه داشت، بلکه احصاء منافع خود را در این مهم می دید. تقویت نیروهای بهایی، در ابتدا مدرنیزاسیون به سبک غربی، سپس مخالفت با عقاید ریشه ای شیعه نظیر کشف حجاب به عنوان فرهنگ های سنتی و از بین رفته شده، تبعید و درگیری با نیروهای مذهبی نظیر واقعه مسجد گوهرشاد ونیز روحانیون مبارز همچون سیدحسن مدرس و بسیاری دیگر از علما و نهایتا انتصاب افرادی که نشان بهاییت را یدک می کشیدند در امور مهم سیاسی، علمی و فرهنگی، مهمترین اقدامات بحران ساز سیاسی بریتانیا در عهد پهلوی اول با رنگ و بویی مذهبی و دینی بوده است .
اکنون با استفاده ازسطح تحلیل سه گانه سعی در تحلیلی متقن از جریان بهاایت و بحران سازی های سیاسی بریتانیا در ایران داریم. بریتانیا همواره از قدرت مرجعیت مذهبی و روحانیت در ایران در هراس بود چراکه روحانیت همواره با افشای ماهیت اقدامات بریتانیا در ایران، تامین منافع این کشور را با چالش های جدی مواجه می کرد. بریتانیا در راستای مدریت و حذف بحران روحانیت برای خود، با ایجاد جریانات مذهبی ساختگی همچون بهاییت سعی در مدیریت و به نوعی حذف و حاشیه رانی نیروهای مذهبی در ایران داشته است. در این میان با حمایت های وسیع اقتصادی و سیاسی از بهاییت به عنوان جریانی ساختگی و حضور گسترده بهییان در ساختار های سیاسی و اقتصادی و فرهنگی ایران، با مقابله با روحانیت و ایجاد بحران های سیاسی در ایران پرداخت.
بند7- پلیس جنوب و حراست از منافع بریتانیا در ایران:
همواره نقش خلیج فارس در زمینه های تجارت و بازرگانی و نیز نفت و انرژی برای بریتانیا بسیار حائز اهمیت بود. لذا تامین امینت در راستای حراست از منافع بریتانیا بالطبع امری حیاتی قلمداد می شد. پلیس جنوب از نهاد های انگلیسی– ایرانی به شمار می رفت تا حراست از نفت و امور تجاری بریتانیا را به نحوی شایسته انجام دهد. در ذیل پس از بررسی اجمالی از تاریخ تاسیس این نهاد امنیتی- پلیسی به مهمترین اقداماتی که نهاد مذکور در ایران بروز داده، تبیین خواهد شد. اقداماتی که از آشوب و ناآرامی در جنوب ایران گرفته تا ترور و جنگ و ارعاب که همگی در تئوری بی ثباتی ساندرز پیشتر اشاره گردید را شامل می شود. با ورود سر پرسی سایکس به عنوان فرمانده این قوا به همراه گروهی از افسران انگلیسی و هندی به بندرعباس و اقدام به سربازگیری در این شهر، آغاز شد (مابرلی،1369: 204) اما اندیشه تشکیل این نیرو از مدت ها پیش در ذهن دولتمردان بریتانیا وجود داشت. دولت بریتانیا دراکتبر 1910 یادداشت شدیداللحنی برای دولت ایران ارسال کرد و در آن فرصت سه ماهه ای را برای دولت ایران جهت اعاده نظم و امنیت در راه های بوشهر- شیراز و شیراز- اصفهان در نظر گرفت و تهدید کرد چنانچه دولت ایران از عهده این کاربرنیاید، بریتانیا رأسا اقدام به تشکیل قوایی زیر نظر صاحب منصبان خود کرده مخارج آن را از افزایش ده درصدی حقوق گمرکی واردات بنادر جنوب و مالیات فارس تامین خواهد کرد(وزارت امور خارجه بریتانیا، 1362ـ1369،ج 4: 948).
در پاسخ به این یادداشت، کابینه سپهدار در مه 1910 لایحه تشکیل نیروی ژاندارمری را به مجلس شورای ملی ارائه کرد که به تصویب رسید(قائم مقامی،1355: 124-137). تشکیل این نیرو با افسران و صاحب منصبان سوئدی، خواسته های دولت بریتانیا را برآورده نکرد و با آنکه به تصریح مقامات انگلیسی این نیرو توانست امنیت و آرامش را در جنوب ایران حکمفرما سازد(کیانفر و استخری،1363 :111ـ114). دولت بریتانیا برنامه تشکیل نیرویی با فرماندهان انگلیسی را چند سال بعد با تشکیل پلیس جنوب به اجرا درآورد. مهمترین دلیل تشکیل این نیرو با صرف هزینه فراوان از سوی دولت بریتانیا، ایجاد نیرویی مشابه بریگاد قزاق در جنوب ایران بود. این امر به منظور تامین امنیت وحفظ منافع دولت بریتانیا در مناطق تحت نفوذ تعیین شده در قراردادهای 1907 و 1915، منعقده میان روسیه و بریتانیا بود که نواحی جنوبی ایران را در حیطه نفوذ بریتانیا قرار می داد (کحال زاده،1363 :197ـ 198 و همچنین، ذوقی،1368،بخش1: 192) و با توجه به حضور نیرویی مانند قزاق در شمال ایران، حفظ منافع بریتانیا در جنوب از نظر دولتمردان انگلیسی ضروری به نظر می رسید(مابرلی،1369 :186).
از سوی دیگر، تمایلات آلمان دوستانه افسران سوئدی و ایرانی ژاندارمری منجر به قطع پرداخت هزینه این نیرو از سوی دولت بریتانیا شد(کیانفر و استخری،1363 :115ـ127 وهمچنین، مابرلی، 1369 :138) و دولت ایران ناچار از فسخ قرارداد افسران سوئدی و بازگرداندن آنها به کشورشان و انحلال نیروی ژاندارمری شد که می توان رویداد مذکور را ذیل تغییر حکومت ساندرز در قالب تغییر اجزای اصلی اجرای حکومت دانست (قائم مقامی،1355 : 221) و خلا ناشی از انحلال این نیرو اقتضای تشکیل نیروی نظامی جانشین را داشت (مابرلی،1369 :235) دلیل دیگر تشکیل پلیس جنوب، ضرورت مقابله با گسترش نفوذ سیاسی و نظامی ماموران آلمانی در ایران بود که می توان هدف چنین سیاستی را از سوی بریتانیا در تطابق با روش جامعه شناسی تاریخی در بعد خارجی که از سوی هابدن مطرح شد، قرار داد. ماموران آلمانی، که ابتدا با هدف عبور از ایران و ایجاد ارتباط با امیر حبیب الله خان، حاکم افغانستان، وارد ایران شده بودند (نیدرمایر،1363 :17-37) با ملاحظه احساسات ضدانگلیسی مردم ایران، تصمیم به بهره برداری از این موقعیت به نفع کشور آلمان گرفتند و در مدت زمانی کوتاه از حمایت نسبتا عمومی مردم ایران برخوردار شدند. اخراج کنسول های بریتانیا از شهرهای کرمانشاه و اصفهان و کرمان به هنگام ورود ماموران آلمانی به این شهرها نمونه ای از گرایش های آلمان دوستانه مردم ایران در آن دوره است(ذوقی،1368 :146ـ147و همچنین، سفیری،1364 :51-59).
حراست از راه های تجاری جنوب ایران یکی از عمده ترین اهداف بریتانیا از تشکیل پلیس جنوب بود، زیرا با انحلال قوای ژاندارمری و شیوع قحطی و خشک سالی، راه های جنوب ایران فاقد امنیت لازم برای عبور کاروان ها و افراد بود. این مشکل برای اتباع انگلیسی و کالاها و مال التجاره آنها به مراتب حادتر بود (سایکس، ج 2: 712-724)، زیرا بروز احساسات ضدانگلیسی در اکثر نقاط ایران پس از افشای مفاد قرارداد 1907 و تشدید آن در پی آغاز جنگ جهانی اول و طرفداری مردم از دولت های آلمان و عثمانی به تزلزل موقعیت بریتانیا در ایران منجر شده بود (هدایت، 1363 :270 و همچنین ذوقی، 1368: 148ـ149) علاوه بر

مدل شناختی و چرخه خودایند افکار منفی برای مراجع توضیح داده میشود و شیوه تفکیک افکار و هیجانات از یکدیگر به وی آموزش داده میشود و ارتباط آن با افسردگی برای مراجع توضیح داده میشود. از مراجع میخواهیم یکی از تجاربش را در قالب فرایند شناختی و تفکیک احساسات و افکارش قرار دهد. ارائه بوروشور در زمینه فرایند برآورد افکار بر اساس نظر الیس.

آشناسازی مراجع با افکار و احساسات اثرگذار در ایجاد خلق منفی در وی

توضیح مدل شناختی و ثبت افکار روزانه بر اساس برگه الیس

۳

مفاهیم برگرفته از رویکرد پردازش اطلاعات همچون شکلگیری حافظه، کنش حافظه، رمزگذاری و رمزگشایی اطلاعات، نحوه ذخیرهسازی اطلاعات در حافظه و نوع بازیابی آن با توجه به نوع ذخیرهسازی اطلاعات و نوع شکلگیری باورها در حافظه برای مراجع با توجه به مشکل بیمار توضیح داده میشود. همچنین نحوه پردازشها و بازیاداوری خاطرات منفی و اثرگذاری هیجان مرتبط با آن‌ها در ایجاد خلق منفی با توجه به نحوه ثبت در حافظه مراجع با وی بررسی شده و نحوه تفکیک این مراحل به وی آموزش داده میشود و از مراجع خواسته میشود تا به بازیاداوری خاطرات تلخ و منفی خود که سبب پایین آمدن خلق در وی شده بپردازد و در مورد آن داستانی با ضمیر سوم شخص بگوید و در آن تعمق کرده و به جوانب دیگر آن توجه نماید. همچنین بوروشوری در زمینه حافظه به وی ارائه می‌شود.

آشناسازی مراجع با مفاهیم برگرفته از رویکرد پردازش اطلاعات جهت شناسایی نقاط مشکلساز در روان خود

بازیابی اطلاعات از حافظه بلندمدت به حافظه کوتاهمدت جهت بازسازی حافظه و نوشتن داستان در مورد واقعه دردناک رخ داده

۴

چرخه افکار خودایند منفی که نوعی توجه آگاهانه بر بازیاداوری خاطرات بر اساس تصاویر است با تمرکز بر مجری مرکزی و شیوه های پردازش اطلاعات برای مراجع توضیح داده میشود. بر اساس داستان نوشته شده و بازیاداوری مجدد خاطره در جلسه درمان از طریق مسیر دیداری و تصویرسازی مجدد به مراجع کمک میکنیم تا با مانور روی خاطره خود به با توجه آگاهانه و جهتدهی به مجری مرکزی در بازیاداوری هیجانات خوشایند و ناخوشایند خاطره خود بپردازد و آن‌ها را روی کاغذ ثبت کند. از وی خواسته میشود که به تجسم ذهنی و فعالسازی خاطرات مربوط به محرکات دیداری موجود در تجارب قبلی به عنوان تکلیف خانگی با تمرکز آگاهانه بر خاطره خود به ثبت هیجانات خود بپردازد.

آشناسازی مراجع با چگونگی شکلگیری افکار خودایند منفی جهت بکارگیری شیوه های موثر در جهت ابطال و خنثیسازی این افکار و تغییر خلق خود

جستجوی هیجانهای خوشایند و ناخوشایند در پی ثبت افکار خودایند منفی و بازسازی حافظه بر اساس مسیر فضایی-دیداری

۵-۶

مسیر پردازش فنولوژیکی و نوع ذخیرهسازی اطلاعات در حافظه بدین شیوه برای مراجع توضیح داده میشود. از مراجع خواسته میشود که وقایع دردناک را با جزییات کامل بیان کند و از طریق مرور ذهنی و طرح آن‌ها با صدای بلند از طریق مسیر فنولوژیکی مجدد به پردازش اطلاعات و بازسازی درون‌دادهای خود با کمک گوش درونی و صدای درونی خود بپردازد. همچنین با وی تمرین میشود که آن‌ها را بنویسد و بارها با صدای بلند آن واقعه را بخواند. پردازش از طریق مسیر فنولوژیکی به بازسازی مجدد صدای درونی و گفتار درونی مراجع کمک میکند.

بازیاداوری خاطرات گذشته و بررسی ردهای اثرگذار وقایع دردناک بر ذهن و روان میتواند باورهای شکل گرفته طی دوران گذشته را برای مراجع برملا ساخته و وی را قادر به بازسازی مجدد نقاط رنج اور خاطرات خود کند.

مرور خاطرات ناراحتکننده از طریق داستانگویی و بازسازی حافظه بر اساس مسیر فنولوژیکی(صدا و گوش درونی)

۷

برای مراجع مدل پردازش بسطی و معنایی و مدت ماندگاری اطلاعات بدین شیوه ذخیرهسازی در حافظه و رابطه پردازش معنایی منفی با افکار خودایند منفی و بازیاداوری خاطرات رنجآور توضیح داده میشود. در جلسه به تمرین روی یکی از خاطرات و بازسازی معنای جدید برای آن خاطره و بازسازی معنایی جدید برای آن میپردازیم. درمانگر به مراجع کمک میکند تا معانی متعدد ثبت شده در حافظه خود را برای واقعه رخ داده بیابد و در جستجوی معانی جدید برای آن‌ها باشد.

آشناسازی مراجع با مرور معناهای متعددی که به شکل درست یا نادرست طی سالها باورهای فرد را شکل داده جهت تغییر باور و در پی آن تغییر در خلق مراجع

آموزش تداعی معنایی، ثبت آن‌ها از طریق نوشتن خاطرات با جزییات و بازسازی حافظه بر اساس تداعی معنایی

۸-۹

به مراجع کمک میشود تا معانی جدید برای حالات هیجانی قبلی خود جستجو کند و از طریق مرور ذهنی نگهدارنده و بسطی پردازشهای جدید را در حافظه خود ذخیره سازد.

آشناسازی مراجع با وقایع و پردازشهای خودکاری که سبب تغییر خلق در وی میشود و ترغیب وی به بازشناسی این پردازشها و خنثیسازی یا لغو آنها

شناسایی پردازشهای خودکار، تاثیر بر حالات هیجانی و راهبردهای حافظه جهت ثبت و پردازش اطلاعات در حافظه بلندمدت

۱۰-۱۱

شیوه و نحوه پردازش اطلاعات با توجه به زوجهای شرط و عمل که در حافظه ساخته میشود و شکل میگیرد برای مراجع توضیح داده میشود و از وی خواسته میشود تا در جلسه به بازشناسی این زوجهای عمل- شرط بپردازد. طی این جلسه درمانگر به رویاروسازی فرد به طور کامل با باورهای غلط خود و ارائه کامل ادله جهت باطلسازی باورهای ناصحیح توسط خود مراجع که در پی آن پذیرش و جایگزینی کامل باورهای واقعی صورت خواهد گرفت.

مرور خاطرات بسیاری از لحظات شکلدهنده باورها را برای مراجع برملا میسازد و باورهای زمینهای فرد شناسایی میشود. مواجهسازی مراجع با باورهای ناسازگار و بازیابی اطلاعات از انبار حافظه و ورود آن‌ها به حافظه فعال

کار بر روی باورهای مراجع توام با مرور خاطرات و زوجهای عمل- شرط

۱۲

سیستم جذب و انطباق اطلاعات در حافظه برای مراجع توضیح داده میشود و از جذب افراطی یا انطباق افراطی که رفتار ناسازگار را موجب میشود برای مراجع گفته میشود و به وی برای تحلیل و مواجهه با باورهای ناسازگارش که مرتبط با خاطرات رنجاور وی هستند مهارتهایی آموزش داده میشود.

طی این راهکارها که با کمک خود مراجع تنظیم میشود فرد قادر به بازسازی باورهای جدید و واقعگرایانهتر خواهد شد

ارائه راهکار برای تغییر باورها و تغییر در میزان جذب و انطباق به شکل مطلوب

۱۳

در این جلسه به آموزش در خصوص نوشتن و گفتن مکرر باورهای مراجع میپردازیم. نحوه پردازش اطلاعات در ذهن را بر اساس نوشتن و خواندن به طور مکرر برای مراجع توضیح میدهیم و مطرح میسازیم که به این شیوه باورها فعال میشوند،بازشناسی و کار روی اصلاح آن‌ها آسانتر میگردد.

توانمندسازی مراجع جهت بازنگری، بررسی و جستجوی ادله واقعگرایانه، منطقی و مثبت در خاطرات خود

مرور، خواندن و نوشتن باورها

۱۴-۱۵

برای سنجش کیفیت خدمات، در واقع باید تفاوت بین آنچه که مشتریان احساس می کنند که باید دریافت کنند و آنچه که به طور واقعی ارائه می شود مورد سنجش قرار گیرد. هدف همه ی مؤسسات خدماتی از جمله بانک ها، ارائه ی خدمات مناسب و مورد رضایت مشتریان است. از آنجا که سازمان های ارائه دهنده خدمات مالی و به ویژه بانک ها در محیطی با محصولات غیر متمایز فعالیت می کنند، کیفیت خدمات در آن ها به عنوان اولین سلاح رقابت شناخته می شود. کیفیت واژه ی رایج و آشنایی است که از مفهوم و نحوه ی کاربرد آن تفاسیر گوناگونی به عمل آمده است. اما وجه مشترک همه ی این تعاریف سازگاری کالا یا خدمت با نیازها و انتظارات مشتریان است. کیفیت از مشتری شروع می شود و هر گونه توجه به کالا یا خدمت ،بدون توجه به نظر مشتری ،الزاماً کیفیت را به دنبال ندارد(فیتز،۱۳۸۲).لذا معمولاً کیفیت را بر اساس تطابق پذیری محصول با ویژگی های مد نظر مشتری و یا میزانی که محصول می تواند انتظارات قبلی مشتری را برآورده سازد، تعریف می کنند(جونز،۱۹۹۹). در بخش خدمات، ارزیابی کیفیت آن حین فرایند ارائه ی خدمات انجام می گیرد. هر تماس مشتری به عنوان لحظه ای برای ایجاد اعتماد و فرصتی برای راضی یا ناراضی کردن به شمار می رود(فیتز،۱۳۸۲). از زمانی که نقش خدمات در زندگی روزمره آشکار شد، مقوله ی کیفیت خدمات نیز به عنوان مشخصه ی اصلی رقابت بین سازمان ها مورد توجه قرار گرفت به طوری که توجه به کیفیت خدمات، سازمان را از رقبایش متمایز ساخته و سبب کسب مزیت رقابتی می شود(قبادیان و همکاران^[۱۰۹]،۱۹۹۴).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۱۵ کیفیت خدمات بانکی و مدیریت آن
تمایل به کیفیت خدمات نقش مهمی در صنایع خدماتی نظیر خدمات بیمه ای، بانکی و غیره ایفا می کند چرا که کیفیت خدمات برای بقا و سودآوری سازمان امری حیاتی به شمار می رود(استافورد و همکاران،۱۹۹۸). در زمینه ی خدمات بانکی، کیفیت خدمات به عنوان عقیده یا نگرش مشتری در خصوص میزان برتری خدمتی که در محیط بانک ارائه می گردد، تعریف می شود(آل هاواری و همکاران،۲۰۰۹).
امروزه رقابت برای بهبود کیفیت خدمات به عنوان یک مسئله ی راهبردی کلیدی برای سازمان هایی که در بخش خدمات فعالیت می کنند ،شناخته شده است. سازمان هایی که به سطح بالاتری از کیفیت خدمات
دست می یابند، سطوح بالاتری از رضایت مندی مشتریان را به عنوان مقدمه ای برای دستیابی به مزیت رقابتی پایدار خواهند داشت(ژئو و همکاران،۲۰۰۸، ۳۰۵-۳۲۷).
نظام بانکی نیز که در اقتصاد مبتنی بر بازار یکی از اجزای مهم اقتصاد هر کشور است و مسئولیت بسیار سنگینی را دارد، از این امر مستثنی نیست. بانک های امروزی برای رقابت در محیط متلاطم امروز ناچار از توجه ویژه به کیفیت خدمات خود هستند. این امر ماندگاری بیشتر مشتریان، جذب مشتریان جدید و بهبود عملکرد مالی و سودآوری را به دنبال خواهد داشت. در طی دهه های اخیر ،شدت یافتن رقابت میان بنگاه های اقتصادی در جهت به دست آوردن سهم بیشتری از بازار توجه آن ها را به سمت شناخت دقیق تر و عمیق تر نیازها و خواسته های مشتریان سوق داده است(کاتلر،۱۹۹۷). بدون تردید ایجاد رضایت در مشتریان و حتی به شوق درآوردن ایشان از کیفیت خدمات، در وهله ی اول نیازمند شناخت نیازها و خواسته های ایشان و سپس انتقال این خواسته ها به موقعیتی است که محصولات و خدمات تولید می شود. این امر با توجه به پیچیده شدن روز افزون سیستم های اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی،خود به خود اتفاق نمی افتد، بلکه به روش ها و رویه هایی نظام مند نیاز دارد که این مفاهیم را به فرآیندی سازمانی مبدل کند. از طرفی تغییر خواسته ها، نیازها و انتظارات مشتریان یک واقعیت انکارناپذیر است، بنابراین ابتدا باید مشخص شود که مشتری چه می خواهد و سپس در جستجوی وسیله ی تحقق آن برآمد(منصوری و یاوری،۱۳۸۲).
بانکداری و خدمات مالی بخش مهمی از صنعت خدمات را تشکیل می دهند. چشم انداز خدمات مالی در جهان به سرعت در حال تغییر است.تغییرات تعدیلی، ساختاری و فناوری بسیاری در راستای حرکت به سوی یک محیط بانکداری جهانی یکپارچه تر در صنعت بانکداری دنیا روی داده است(لانداهل و وگوم^[۱۱۰]،۲۰۰۹، ۵۸۱-۵۹۴).
بانک ها با رائه ی مزایای متنوع و خدمات رقابتی و تجدید ساختار خدماتشان به سوی استفاده از تکنولوژی سریع و در جهت برآورده کردن نیازهای در حال تغییر مشتریان، در حال گسترش یافتن از میان مرزها هستند. به دلیل این اقدامات، ماهیت خدمات بانکداری و ارتباط با مشتریان دستخوش تغییرات شده است .محیط بسیار رقابتی و به سرعت در حال تغییری که بانک ها مجبور به فعالیت در آن هستند، آن ها را به سوی تجدید نظر در نگرششان به سوی رضایت مشتری و بهینه سازی کیفیت خدمات سوق می دهد(آراسلی و همکاران^[۱۱۱]،۲۰۰۵، ۴۱-۵۶).
بسیاری از شرکت ها به این نکته پی برده اند که ارائه ی مستمر خدماتی با کیفیت برتر نسبت به رقبا می تواند مزیت رقابتی نیرومندی را به ارمغان آورد(هوریتز،ژاک،۱۳۸۰). تمام اموری که امروزه آن ها را بانکداری مجازی اطلاق می کنیم در جهت دستیابی به کیفیت خدمت برتر انجام پذیرفته است. لذا ، می توان از کیفیت خدمت به عنوان مغزافزار عملیات بانکی نام برد(اُتمن و اُون^[۱۱۲]،۲۰۰۲). در همین راستا، هدف این تحقیق این است که با توجه به شرایط و انتظارات مشتریان بانک ها در داخل کشور به شناسایی عوامل مؤثر در افزایش و ارتقای کیفیت خدمات بانکی پرداخته و به ابعاد احتملاً جدیدی از کیفیت خدمات دست یابد(حسینی و قادری،۱۳۸۹).
بهبود کیفیت خدمات بانکی تنها یک برنامه خاص نیست بلکه یک برنامه دائمی و مستمر است. کیفیت در واقع با شناخت افرادی آغاز می شود که بانک برای بهبود کیفیت خدمات به آن نیازمند است و به وسیله ی مدیران چنین فضایی حفظ و نگهداری می شود. تقویت یا بهبود آن و در مفهومی عام تر مدیریت فرایندهای مربوط به کیفیت در واقع یک برنامه ی استراتژیک است که نیازمند توجه دائمی مدیران ارشد بانک است. برای کمک به شناخت مدیران از کیفیت خدمات بانکی و چگونگی ارتقای کیفیت ،در سال ۱۹۹۸ توسط بری مدلی ارائه شد و آن را مدل تجزیه و تحلیل شکاف نام گذاشت. در این مدل ، مشکلات موجود بر سر راه مدیران در مسیر ارتقای کیفیت خدمات بانکی گنجانده شده است. مدل مذکور بیانگر آن است که کیفیت خدمات بانکی چگونه ایجاد می شود. قسمت های فوقانی مدل مربوط به پدیده های خاص مشتری و قسمت های تحتانی آن پدیده های مربوط به بانک است. خدمات مورد انتظار در واقع تابعی از تجربیات قبلی مشتری و نیازهای شخصی اوست،در ضمن تبلیغ شفاهی نیز بر خدمات مورد انتظار مشتری مؤثر است . آخرین شکاف که در واقع شکاف بین خدمات مورد انتظار و خدمات ادراک شده است (شکاف ۵) در واقع ماحصل سایر شکاف های چهارگانه است که طی فرایند بروز شکاف ها به وقوع پیوسته است(نعمتیان،۱۳۸۲، ۵۶).
تجربیات قبلی
تبلیغ شفاهی
نیازهای شخصی
شکاف۵
خدمت مود انتظار
شکاف۳
خدمت ادراک شده
مدیر بازاریابی
شکاف۴ شکاف۱
تماس های خارجی
ارائه خدمت، شامل تماس قبل از ارائه و بعد از ارائه خدمت
ادراک مشتریان در ذهن مدیریت
شکاف۲
ادراک مدیریت از انتظارات مشتریان
شکل ۲-۱۰: مدل تجزیه و تحلیل شکاف (پاراسورامان و همکاران،۱۹۸۵)
شکاف ۱- شکاف ادراکی مدیریت : این شکاف بدین معنی است که مدیریت ،انتظارات کیفیت را سرسری می گیرد. این شکاف در نتیجه ی عوامل زیر ایجاد می شود:
-عدم توجه کافی به اطلاعات و داده هایی که از پژوهش در بازار به دست می آید و نیز اطلاعاتی که بعد از تجزیه و تحلیل تقاضای مشتریان ایجاد می شود.
-عدم توجه به اطلاعات ارائه شده درباره ی انتظارات مشتریان.
-تجزیه و تحلیل ناکافی و ناکارآمد بر روی تقاضای مشتریان.
-نا مطلوب یا ناکافی بودن اطلاعات ارسالی به مدیریت بانک.
لایه های متعددی از بانک ،راه ارسال اطلاعات صحیح به مدیریت را سد می کنند و یا اطلاعات را به نفع خود تغییر می دهند(نعمتیان،۱۳۸۲، ۵۷).
برای برطرف کردن این شکاف، راه حل های متفاوتی وجود دارد. اگر مشکلات به دلیل سوء مدیریت به وجود آمده باشند، یکی از راه ها، تعویض مدیر است، یا می توان دانش مدیریت در مورد خصوصیات و ویژگی های رقبای خدمت را بهبود داد. اغلب اما نه همیشه، راه دوم مناسب تر است زیرا اغلب مشکلات این شکاف به دلیل عدم شایستگی مدیر اتفاق نمی افتد بلکه به دلیل فقدان دانش مناسب نزد مدیر در مورد طبیعت رفتاری خدمات و رقابت بین مدیران اتفاق می افتد.
قسمتی دیگر از راه حل بهبود پژوهش، حمایت از پژوهش های علمی و مقتضی است که با هدف شناسایی نیازها، انتظارات و خواسته های مشتریان از خدمتی انجام می گیرد که شرکت ارائه می کند. اطلاعاتی که واقعاً از بطن بازار (جایی که مشتریان و رقبا هستند) به دست آید اغلب داده های قابل توجهی را ایجاد می کند. همین طور اطلاعاتی که در داخل سازمان جاری است، ممکن است در قسمت های مؤثری مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین ،اقدام مقتضی دیگر ایجاد کانال اطلاعاتی است که همگان از طریق آن به اطلاعات دست اول دسترسی پیدا کنند(همان، ۵۷).
شکاف ۲- شکاف مشخصات و ویژگی های کیفیت خدمت : بروز این شکاف به این معنی است که مشخصات و ویژگی های کیفیت خدمت با ادراک و تصور مدیریت در مورد انتظاراتی که از خدمات بانک وجود دارد سازگار نیست. این شکاف بنا به دلایل زیر به وقوع می پیوندد:
-اشتباه در طراحی خود خدمت یا ناکافی بودن رویه های طراحی
-اعمال مدیریت اشتباه هنگام طراحی خدمت
-فقدان هدف گذاری شفاف در بانک هنگام طراحی خدمت با کیفیت
-حمایت ناکافی از طراحی خدمات با کیفیت از جانب مدیران
-تعجیل در ارائه ی خدمات به بازار بدون آنکه در یک تست اولیه تمام رویه ها سنجیده شوند و رفتار مشتریان هنگام استفاده از آن بررسی شود(همان، ۵۷).
بسته به اندازه و حجم اولین شکاف (شکاف ادراکی)، پتانسیل مشکلات مربوط به طراحی و برنامه ریزی متفاوت خواهد بود. با این وصف، حتی در وضعیت هایی که اطلاعات و داده های کافی و مناسبی در سازمان در مود انتظارات مشتریان وجود دارد ممکن است طراحی مشخصات و ویژگی های کیفیت خدمات با مشکل مواجه شوند. دلیل منطقی، آن است که تعهد واقعی به کیفیت خدمت در بین مدیران ارشد، وجود ندارد. چون کیفیت به عنوان بالاترین و مقدم ترین اولویت های سازمان در نظر گرفته نشده است. یک راه حل منطقی در چنین وضعیت هایی این است که اولویت های سازمان را تغییر دهیم. ایجاد کیفیتی که مشتریان آن را درک کنند امروزه دیگر امری حیاتی در سازمان ها تلقی می شود. بخصوص سازمان های خدماتی و این به دلیل آن است که تعهد به کیفیت باید در رأس اولویت های چنین سازمان هایی قرار گیرد. البته باید از طراحی خدمات در مراکز ستادی بانک بدون آنکه توسط کارکنانی که مستقیماً با مشتریان سر و کار دارند ،آزمایش مقدماتی شود ،خودداری کرد. چنین رویه هایی در اکثر مواقع با شکست رو به رو شده است. چون هنگام استقرار این رویه ها در بانک از طرف کارکنان خط مقدم (شعبه ها) با مقاومت مواجه خواهد شد. این مقاومت یا از اثربخشی رویه ها می کاهد، یا موجب تغییر رویه ها به مسیر دلخواه چنین کارکنانی می شود که از کیفیت خدمات خواهد کاست و یا برای از بین بردن مقاومت مقدار زیادی انرژی ،هزینه و زمان مصرف خواهد شد. پس بهتر آن است که استقرار این رویه ها با موافقت طرفین(صف و ستاد) انجام شود(همان، ۵۷).
شکاف ۳- شکاف ارائه ی خدمات: این شکاف بدان معنی است که ویژگی ها و مشخصات کیفیت خوب یک خدمت بدون آنکه هنگام ارائه به مشتریان رعایت شود، اثربخشی نخواهند داشت.
بنابراین نحوه ی ارائه ی خدمت نیز از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. این شکاف بنا به دلایل زیر ایجاد خواهد شد:
-خصوصیات و ویژگی هایی که برای کیفیت خدمات طراحی شده اند بسیار پیچیده و انعطاف ناپذیرند.
-کارکنان صف با این ویژگی ها و مشخصات موافق نیستند بنابراین تلاش رضایت بخشی انجام نمی دهند.
-مشخصات و ویژگی های کیفیت با فرهنگ جاری بانک همخوانی ندارد. بنابراین ،پذیرش آن از طرف سایرین با مشکل مواجه می شود.

۱۷، ۱۸، ۱۹

BOOLEAN

برای هر تراکنش نشان می‌دهند که با وضعیت فعلی، تراکنش برای مراحل بعدی قادر به انجام شدن می‌باشد یا نه.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲۰، ۲۱، ۲۲

BOOLEAN

نشان می‌دهند که کدام تراکنش یا تراکنش‌ها برای مرحله بعدی باید انجام شوند. (در صورتی که چند تراکنش بتوانند در مرحله بعدی انجام شوند به طور تصادفی یکی از آن‌ها انتخاب خواهد گردید.)

۲۳، ۲۴، ۲۵

BOOLEAN

برای هر تراکنش، وضعیت طرد شدن یا نشدن آن را مشخص می‌کنند. در صورتی که تراکنش طرد شده باشد وضعیت طرد آن true می‌شود و اگر طرد نشده باشد وضعیت طرد آن false می‌ماند.

• تابع checkAbort

تابع checkAbort وضعیت طرد سه تراکنش را، از نوع colset BOOLEAN به عنوان سه پارامتر اول می‌گیرد. پارامترهای چهارم، پنجم و ششم نگه دارنده یکی از منابع اطلاعاتی است و شامل رکوردی با سه فیلد می‌باشد. فیلد چهارم لیستی از شناسه‌های تراکنش‌هایی که روی منبع قفل دارند می‌باشد و از نوع colset TRANSLIST است. فیلد پنجم نوع قفل موجود بر روی منبع را مشخص می‌کند که از نوع colset LOCK است. فیلد ششم نام منبع را که از نوع colset RESOURCE است مشخص می‌کند. به طور کلی این تابع وظیفه دارد که در صورت طرد شدن هرکدام از تراکنش‌ها، نام آن‌ها را از لیست تراکنش‌هایی که بر روی منبع مورد نظر قفل دارند حذف کند (البته در نهایت با تکرار این تابع، نام تراکنش‌های طرد شده را از لیست تمام منابع موجود حذف خواهد کرد).
اولویت‌های معین شده برای تعیین فایر شدن گذار مورد نظر از بین گذارهای فعال
برای مدل ۲PL طراحی شده، نیازی به تعیین اولویت برای گذارهای فعال وجود نداشت. اما در مدل‌های WW و WD نیاز به اولویت‌گذاری وجود داشت و این کار انجام شد.
مقادیر بیان شده در زیر برای تعیین اولویت اجرا شدن گذار مورد نظر از بین گذارهایی است که قادر به فایر شدن هستند. از بین گذارهایی که قادر به انجام شدن هستند، گذاری که دارای اولویت P_HIGHHIGH است بالاترین اولویت را دارد و زودتر از بقیه اجرا خواهد شد و از بین گذارهایی که قادر به انجام شدن هستند، گذاری که دارای اولویت P_LOW است پایین‌ترین اولویت را دارد و دیرتر از بقیه اجرا خواهد شد. سایر اولویت‌ها نیز براساس مقدارشان بین دو حالت ذکر شده قرار خواهند گرفت.
val P_HIGHHIGH = 10;
val P_HIGHNORMAL = 50;
val P_HIGH = 100;
val P_NORMAL = 1000;
val P_NORMALLOW = 5000;
val P_LOW = 10000;
نحوه‌ی مدل‌سازی‌ها
همان طور که قبلاً هم اشاره شد. مدل ما شامل سه تراکنش و دو نوع از منابع به عنوان یک مطالعه موردی است. در این قسمت با تراکنش‌ها، مدل‌ها و نحوه مدل‌سازی‌ها بیشتر آشنا می‌شویم. مدل‌های سطح بالا (مدل کلی و اصلی که خودش شامل زیر مجموعه‌های دیگر است) و مدل‌های هر تراکنش نمایش داده شده‌اند.
نحوه مدل‌سازی مدل ۲PL
دستورالعمل‌های هر تراکنش و منابع سیستم همانطور که در شکل‌های ۵-۱، ۵-۲ و ۵-۳ مشاهده می‌نمایید تعریف شده‌اند. مدل‌های سطح بالا نیز در شکل‌های ۵-۱ و ۵-۲ نشان داده شده‌اند.
شکل ۵-۱- ماژول سطح بالا از مدل ۲PL به صورت سلسله مراتبی، برای سه تراکنش
شکل ۵-۲- ماژول سطح بالا از مدل ۲PL به صورت سلسله مراتبی، برای دو تراکنش
شکل ۵-۳- ماژول مربوط به تراکنش T1 از مدل ۲PL به صورت سلسله مراتبی
نحوه مدل‌سازی مدل‌های WW و WD
دستورالعمل‌های هر تراکنش و منابع سیستم همانطور که در شکل‌های ۵-۴، ۵-۵ و ۵-۶، مشاهده می‌نمایید تعریف شده‌اند. مدل‌های سطح بالا نیز در شکل‌های ۵-۴ و ۵-۵ نشان داده شده‌اند. در این مدل‌سازی فرض شده است که هر کدام از تراکنش‌ها می‌توانند قسمتی از یک تراکنش بسیار بزرگ باشند. به این دلیل برای لحظه شروع به کار، قانونی وضع نشده است که تراکنشی که زمان‌مهر کمتری دارد زودتر شروع بشود و تراکنشی که زمان‌مهر بیشتری دارد دیرتر از همه شروع بشود.
شکل ۵-۴- ماژول سطح بالا از مدل‌های WW و WD به صورت سلسله مراتبی، برای سه تراکنش
شکل ۵-۵- ماژول سطح بالا از مدل‌های WW و WD به صورت سلسله مراتبی، برای دو تراکنش
شکل ۵-۶- ماژول مربوط به تراکنش T1 از مدل‌های WW و WD به صورت سلسله مراتبی
فصل ششم
ارزیابی مدل‌های ۲PL، WW و WD
مقدمه
در این فصل مدل‌ها بر اساس پارامترهای متفاوت بررسی و با هم مقایسه شده‌اند. آزمایش‌های مورد نیاز صورت گرفته و هرکدام چندین بار تکرار گردیده‌اند. نتایج میانگین‌گیری شده و نمودارهای لازم جهت مقایسه ترسیم شده‌اند. در نهایت نیز نتیجه‌گیری کلی از مباحث بیان شده مشاهده می‌شود و پیشنهاداتی برای کارهای آینده ارائه می‌گردد.
مختصری در مورد اهمیت ارزیابی پایگاه داده‎ها
با توجه به الگوریتم‌های متنوع در زمینه‌ی کنترل همروندی پایگاه داده‌ها و این واقعیت که روز به روز بر اهمیت و ارزش آن‌ها نیز افزوده می‎شود، در حوزه ارزیابی الگوریتم‌های کنترل همروندی جای کارِ بسیاری وجود دارد. در نتیجه ارزیابی الگوریتم‌های کنترل همروندی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. نتایج حاصل از چنین مطالعاتی برای طراحان پایگاه داده‌ها می‎تواند بسیار مفید باشد.