۱-۸- تعریف مفاهیم و متغیر های پژوهش

انعطاف پذیری مالی:

تعریف مفهومی:عبارت است از توان واحد انتفاعی در تامین وجه نقد در فاصله کوتاه از زمان دریافت اطلاعات در خصوص نیازمندی های مالی پیش‌بینی نشده یا پیدا شدن فرصت مناسب برای سرمایه گذاری می‌باشد(قوی،۱۳۹۰).

تعریف عملیاتی: برای مشخص شدن شرکت های دارای انعطاف پذیری مالی، شرکت هایی که در سه سال متوالی دارای نسبت اهرمی کمتر از میانه جامعه آماری داشته باشند به عنوان شرکت های دارای انعطاف پذیری مالی طبقه بندی می‌شوند(مارچیکا و مارا،۲۰۰۷).

سیاست های نقدی:

تعریف مفهومی: در این تحقیق منظور از سیاست های نقدی همان استفاده از سطح انباشت وجه نقد می‌باشد

تعریف عملیاتی: برای اندازه گیری این متغیر از تقسیم موجودی وجه نقد بر دارایی استفاده می شود.

چرخه عمر:

تعریف مفهومی: شرکت‌ها و بنگاه های اقتصادی، همچون تمامی موجودات زنده دارای منحنی عمر(ظهور، رشد، بلوغ و افول) هستند. شرکت ها در هر مرحله از عمر خود دارای الگوهای رفتاری خاص به منظور چیرگی بر مسائل آن دوره و مشکلات مربوط به انتقال از دوره ای به دوره دیگر هستند(کرمی و عمرانی،۱۳۸۹).

تعریف عملیاتی:نخست مقدار هر یک از متغیرهای رشد فروش، مخارج سرمایه ای، نسبت سود تقسیمی و سن (عمر) شرکت برای هر سال- شرکت محاسبه می شود.سال- شرکت ها بر اساس هر یک از چهار متغیر مذکور و با بهره گرفتن از پنجک های آماری به پنج طبقه تقسیم می‌شوند که با توجه به قرار گرفتن در پنجک (طبقه) مورد نظر، نمره بین ۱ تا ۵ می گیرند، سپس برای هر سال-شرکت، نمره ای مرکب به دست می‌آید که با توجه به شرایط زیر در یکی از مراحل رشد، بلوغ و افول طبقه بندی می شود:الف- در صورتی که مجموع نمرات بین ۱۶ و ۲۰ باشد، در مرحله رشد قرار دارد، ب- در صورتی که مجموع نمرات بین ۹ و ۱۵ باشد، در مرحله بلوغ قرار دارد، ج- در صورتی که مجموع نمرات بین ۴ و ۸ باشد، در مرحله افول قرار دارد(کرمی و عمرانی،۱۳۸۹).

۱-۹- ساختار کلی پژوهش

پژوهش حاضر در پنج فصل ارائه خواهد شد:

در فصل اول ما به بیان مسئله، ضرورت و اهمیت انجام پژوهش، اهداف علمی و کاربردی پژوهش و به صورت خلاصه به بیان چارچوب نظری و تعاریف واژه ­ها و اصطلاحات تخصصی به کار رفته در پژوهش پرداختیم.

در فصل دوم ضمن مروری فشرده بر ادبیات موضوع پژوهش ومبانی نظری، سوابق داخلی و خارجی انجام شده در این زمینه مورد بررسی قرار ‌می‌گیرد.

در فصل سوم اختصاص دارد به روش شناسی پژوهش شامل توضیحات در زمینه جامعه و نمونه آماری، روش پژوهش و روش تجزیه و تحلیل داده ­ها و در آخر فصل سوم به تعریف عملیاتی متغیرهای پژوهش و روش آماری آزمون فرضیات خواهیم پرداخت.

در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون فرضیه ­های پژوهش توسط روش های آماری مناسب پرداخته خواهد شد.

در فصل پنجم ضمن بیان خلاصه­ای از موضوع پژوهش و روش پژوهش، نتایج آزمون فرضیات تحلیل خواهد شد. همچنین پیشنهاداتی که می ­تواند در پژوهشات آتی مورد استفاده قرر گیرد، ارائه می­ شود.

۱-۱۰- خلاصه فصل

در انجام هر پژوهشی یکی از مهمترین بخش­ها، ارائه طرح پژوهش (کلیات) مناسب ‌می‌باشد. در این فصل سعی شده تا با بیان قسمتهای مختلف مطالعه انجام شده، طرحی از آن ارائه گردد. بدین منظور، در این فصل با بیان مقدمه­ای کلیات طرح پژوهش مشخص گردیده و در ادامه به بیان مسئله و چارچوب نظری، اهداف علمی و کاربردی پژوهش،دلایل و ضرورت انجام پژوهش و فرضیات پرداخته شده است. در انتها تعاریف واژگان کلیدی و ساختارکلی پژوهش ارائه شده است.

فصل دوم

مروری بر ادبیات و پیشینه پژوهش

سرفصل مطالب

مقدمه

بخش اول: انعطاف پذیری مالی

بخش دوم:چرخه عمر شرکت

بخش سوم: سیاست های نقدی

پیشینه پژوهش

خلاصه فصل

۲-۱- مقدمه

به اعتقاد صاحب­نظران روش تحقیق، محققی که قصد رشد و توسعه دانش مورد مطالعه خود را دارد، ابتدا باید مبانی نظری و پیشینه تحقیقاتی را که تاکنون در زمینه­ دانش مذکور انجام شده را شناسایی و مطالعه نماید. مطالعه منابع مربوط به موضوع تحقیق (مشتمل بر شناسایی، مطالعه و ارزیابی تحقیقات مشاهدات علمی گزارش­شده، عقاید و دیدگاه­ های صاحب­نظران در ارتباط با موضوع مورد تحقیق) به عنوان یکی از مراحل اساسی هر تحقیق علمی مورد بحث قرار گرفته شده و محققین معتقدند که انجام این مطالعات، به محقق کمک می­ کند تا بینش عمیقی ‌در مورد تحقیق و حوزه­ای که تحقیق به آن تعلق دارد، کسب کند.در این فصل به مطالعه مبانی نظری مرتبط با موضوع تحقیق و مروری بر تحقیقات انجام گرفته در زمینه تحقیق حاضر پرداخته شده است. فصل حاضر در چهار بخش طبقه بندی شده است:

بخش اول: انعطاف پذیری مالی

بخش دوم:چرخه عمر شرکت

بخش سوم: سیاست های نقدی

بخش چهارم: پیشینه تحقیق

۲-۲- بخش اول: انعطاف پذیری مالی

۲-۲-۱- مبانی انعطاف پذیری مالی

بایون^[۵] (۲۰۰۹) انعطاف پذیری مالی را چنین تعریف می‌کند” درجه ای از ظرفیت و سرعت که شرکت می‌تواند منابع مورد نیاز برای واکنش های تدافعی(پرداخت بدهی ها)و تهاجمی(سرمایه گذاری) را برای افزایش ارزش شرکت، فراهم نماید. پوسیا و جونز)۲۰۰۹)^[۶] انعطاف پذیری مالی را چنین توصیف می کند که ” انعطاف پذیری مالی به توانایی شرکت در ایجاد مزیت از فرصت‌های غیر منتظره با توجه به سیاست های مالی و ساختار مالی شرکت‌ها بستگی دارد”. انعطاف پذیری مکانیسم کلیدی برای کنترل پویایی سرمایه گذاری هایی است، که به علت عدم انعطاف پذیری تصمیم گیری های مالی و عدم اطمینان مربوط به آن ها بروز می‌کند. انعطاف پذیری مالی بیشتر می‌تواند به عنوان توانایی شرکت ها به تخصیص دوباره جریان پول نقد بین اوراق قرضه و سهام‌داران در طول زمان برای تطابق بهتر ریسک عملیاتی و با خلق ارزش بلند مدت تعریف شود(دونالدسون،۱۹۶۹)^[۷]. انعطاف پذیری شرکت ها را می توان با سرمایه گذاری در دارایی های واقعی یا مالی ذخیره کرد. انعطاف پذیری مالی به علت اینکه تامین مالی خارجی پر هزینه است می‌تواند برای سهام‌داران بسیار مفید باشد. انعطاف پذیری شرکت از یک سو ، با افزایش نقدینگی و افزایش ارزش وثیقه گذاری دارایی ها خود ،باعث افزایش ظرفیت بدهی و همچنین کاهش هزینه های ورشکستگی می شود(ماور و تریانتیس،۱۹۹۴)^[۸] . با این حال ، اگر چه ممکن است شرکت ها از داشتن انعطاف پذیری، زمانی که هزینه فرصت سرمایه گذاری در انعطاف پذیری کم است بهره ببرند اما حفظ انعطاف پذیری نیز پر هزینه است(قوی،۱۳۹۰).

تحلیل جریان کلیک، همچنین می‌تواند برای شخصی سازی استفاده گردد، ‌به این صورت که با تحلیل سبد خرید مشتریان، کالاهایی را که بیشتر مورد توجه مشتری است را در کنار هم قرار داد. ‌بنابرین‏ می‌تواند نحوه چیده شدن محصولات در صفحات وب و طراحی فروشگاه مجازی را مطابق با سلیقه مشتری انجام داد و اجناس تخفیف دار را در کنار هم قرار نداد. این روش علاوه بر بهبود وضعیت فروشندگان، می‌تواند در جذب و ترغیب مشتریان برای خرید مورد استفاده قرار بگیرد.

به طور کلی مزایای این روش توجه به مشتری و نحوه پیمایش سایت توسط وی، توجه به طراحی مناسب سایت در جلب توجه مشتریان و نحوه ارائه و چیده شدن محصولات و نمایش مناسب تبلیغات است اما ضروری است که شرایط رقابتی به طور کامل در نظر گرفته شود تا ضمن جذب مشتریان بتوان در جهت حفظ رضایتمندی و وفاداری آنان گام برداشت.

۳-۸- روش های مشاهده اطلاعات کاربران

مالاپاتی و همکاران در سال ۲۰۱۲ در مقاله خود به منظور شناسایی الگوهای پنهان موجود در رفتار کاربران و مشاهده اطلاعات مربوط به آنان سه روش پیشنهاد داده‌اند: وب سرور^[۱۵]، وب پروکسی سرور^[۱۶]، مشتری کاربر^[۱۷].

در فایل های ثبت وقایع وب سرور، در یک وب سایت اطلاعات چندین کاربر که ثبت شده است؛ مشاهده می شود. در وب پروکسی سرور، اطلاعات چندین کاربر که از چندین وب سایت ثبت شده است؛ مشاهده می شود و در روش سوم اطلاعات ثبت شده یک کاربر که از چندین وب سایت ثبت شده است؛ مشاهده می‌گردد. ثبت وقایع در روش اول و دوم به صورت خودکار است ولی در روش سوم برای ثبت نیاز به نرم افزار اختصاصی است. روش اول، روشی کاملا ساخت یافته است که در شکل ۳-۳ معماری مربوط به آن مشخص شده است.

شکل ۳-۳- معماری روش وب سرور

روش پروکسی سرور، دشوارتر از روش اول است زیرا شناسایی رفتار حقیقی کاربر مشکل است، برای مثال آدرس های IP مشابهی می‌تواند توسط افراد متعددی استفاده شود ولی این امتیاز وجود دارد که می توان برای افراد رمز ورودهای منحصر به فردی قرار داد. در این روش ارتباطات چند به چند وجود دارد یعنی یک کاربر می‌تواند به سایت های زیادی دسترسی داشته باشد و تعدادی کاربر می‌توانند فقط یک سایت را بازدید کنند.

فایل های ثبت وقایع توسط وب سرور برای نگهداری مسیر درخواست هایی که در یک وب سایت به وقوع می پیوند، مورد استفاده قرار می گیرند و شامل چندین قسمت می‌باشند؛ تاریخ که به صورت YYYY-MM-DD چهار رقم برای سال و دو رقم برای ماه و روز می‌باشد. زمان که به صورت HH:MM:SS دو رقم برای ساعت، دقیقه و ثانیه می‌باشد. آدرس IP کلاینت که شماره کامپیوتری است که توسط آن دسترسی یا درخواست به سایت صورت گرفته است. اعتبار سنجی کاربر که برخی از وب سایت ها به منظور برقراری امنیت برای ورود کاربران نام کاربری و رمز عبور در نظر می گیرند. زمانی که کاربر این اطلاعات را وارد می‌کند، این موارد در فایل ثبت وقایع قرار می‌گیرد. نام و آدرس IP سرور، IP ثابتی است که توسط ارائه دهنده سرویس اینترنت فراهم شده است و مرجعی برای دسترسی به اطلاعات سرور است. پورت سرور که برای ارسال داده ها استفاده می شود. درخواستی که از سرور شده است که می‌تواند درخواست تصویر، صدا، فیلم، متن، فایل و … باشد. مسیر میزبان است که برای نمایش ساختار وب سایت مورد استفاده قرار می‌گیرد. کد وضعیت که توسط سرور برگشت داده می شود و توسط سه رقم تعریف می شود که چهار وضعیت در بارگذاری صفحات دارد: کد ۲۰۰ به معنای موفقیت، کد ۳۰۰ به معنای ارجاع، کد ۴۰۰ به معنای شکست، کد ۵۰۰ به معنای خطای سرور.

تحلیل وضعیت کاربر شامل بررسی فایل های نشست و تعیین هویت کاربر^[۱۸] است. در فایل نشست کاربر، مشخص می‌گردد که چه کسی به چه سایتی مراجعه ‌کرده‌است، کدام صفحات را و به چه ترتیبی درخواست داده است و چه مدت آن ها را مشاهده ‌کرده‌است. اگر کاربران اطلاعات خود را در زمان ورود^[۱۹]، درج نمایند؛ شناسایی آنان به راحتی امکان پذیر است ولی در واقعیت بیشتر کاربران اطلاعات خود وارد نمی کنند و عواملی مانند استفاده از کامپیوتر مشترک، وجود دیواره های آتش و استفاده از چندین مرورگر شناسایی کاربران را مشکل می‌سازد. با بهره گرفتن از کوکی ها^[۲۰] می توان رفتار کاربران را ردگیری کرد ولی با توجه به مسائل مربوط به حفظ حریم شخصی، استفاده از آن مجاز نمی باشد .

محتوا کاوی وب با ترکیب تحلیل های مربوط به فایل های ثبت وقایع و وضعیت کاربر به ارزیابی، طراحی و اصلاح ساختار وب سایت است و همچنین برای درک و تحلیل رفتار بازدیدکنندگان از دو جنبه علاقه و اطلاعات هر دسترسی و نحوه دسترسی به اطلاعات می پردازد. محتوا کاوی وب طی مراحل آماده سازی داده ها، کشف الگو و تحلیل الگو به طراحی و اصلاح ساختار سایت کمک می‌کند .

تمرکز این روش بر مشاهده و تحلیل رفتار کاربران است ولی اگر کاربر مورد تحلیل مشتری یک فروشگاه مجازی باشد، عدم توجه به شرایط بازار، شرایط رقابتی و نیازمندی های شرکت ها می‌تواند نقش به سزایی در کاهش سودآوری و پیشروی شرکت ها داشته باشد.

۳-۹- هوش تجاری

راهی و تاکور در سال ۲۰۱۲ مسئله هوش تجاری را در زمینه وب کاوی در حوزه تجارت الکترونیک مطرح نموده اند. هوش تجاری به شرکت ها و سازمان ها در تشخیص نقاط ضعف و مستحکم نمودن نقاط قوت کمک کرده و بهینه‌سازی فرآیندها را تسهیل می کند و در پی داشتن دانش عمیق نسبت به همه عوامل مانند مشتریان، رقبا، محیط اقتصادی، عملیات و فرآیندهای سازمانی برای تصمیم گیری مؤثر است.

شرکت ها می‌توانند از ابزارهای هوش تجاری برای ارتباط با مشتریان استفاده می‌کنند. هوش تجاری به تحکیم، تحلیل و دسترسی به حجم وسیعی از داده ها برای اتخاذ تصمیمات تجاری کمک می‌کند. از ابزارهای اصلی هوش تجاری، سیستم پردازش تحلیلی آنلاین، داده کاوی و وب کاوی می‌باشد. پردازش تحلیلی آنلاین از تجزیه و تحلیل چند بعدی پشتیبانی می‌کند و انجام پرس و جوهای پیچیده را در حجم وسیعی از داده ها انجام می‌دهد و تکنیک های داده کاوی و وب کاوی، از میان حجم وسیعی از اطلاعات، الگوهای رفتاری مشتریان تشخیص می‌دهد . ابزارهای هوش تجاری می‌توانند به سوالاتی مانند چگونگی راضی و شاد نگهداشتن مشتریان، جذب مشتریان بالقوه، دلایل عدم وفاداری و مراجعه به شرکت های رقیب پاسخ دهد [Al-Azmi 2013]. تکنیک های داده کاوی و وب کاوی مؤثر در زمینه تجارت و هوش تجاری در جدول ۳-۱ دسته بندی شده است.

جدول ۳-۱- تکنیک های مؤثر در زمینه تجارت و هوش تجاری

عملیات

کاربرد

روش ها

بازاریابی

پیشنهاد محصول و روند تولید آن

قوانین اجتماع و داده کاوی سری های زمانی

زیرا قبل از انتفاع از اتومبیل ب نظر مثبت وی را جلب ‌کرده‌است حال در همین مثال فرض کنید که الف ابتدا از اتومبیل انتفاع ببرد و استفاده کنند و بعد از انتفاع خویش از اتومبیل نظر مثبت ب را جلب کند که این شق هم معرف مفهوم اجازه است .

البته مفاهیم فوق الذکر ( تفاوت اجازه و اذن ) خوشبختانه جایگاهی در حقوق ما ندارد و شاهد این هستیم که مقنن بعضاً اجازه و اذن را به جای یکدیگر هم به کار می‌برد و اگر نه در غیر این صورت ماده ۱۰۴۳ ماده ای بی پایه واساسی بود که هر کودکی می‌توانست برآن ایرادی وارد آورد.

حال آنکه اجازه در این ماده به جای کلمه اذن به کار گرفته شده باید دید کیفیت این اجازه (اذن ) و جلب نظر ولی چگونه است.

اولاً این رضایت ( اجازه ) باید صریح باشد اما اینکه به فعل هم ممکن است یا نه قانون‌گذار سکوت گذاشته است اما فی الواقع برای آن معنی مشاهده نمی شود یعنی رضایت ولی به فعل هم ممکن است . دوماً آیا سکوت ولی ( پدر یا جد پدری)دال بر رضایت وی است یا اینکه خیر حتماً باید اراده انشایی داشته باشد برای ابراز اراده خود که باز هم از آنجایی که در روال حقوقی سکوت علامت رضا نیست یعنی حتماً باید رضایت خود را ابراز کند.

درضمن ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی اظهاری دارد ، « . . . موقوف به اجازه پدر یا جد پدری اوست . . .»

در اینجا هم این ابهام به وجود می‌آید که آیا اذن پدر ارجح است یا اذن پدربزرگ (جد پدری ) یا اینکه تقدم زمانی این ارجحیت را مشخص می‌کند یعنی اینکه اگر پدر یا جد پدری هر کدام موافقت را زودتر ابراز کنند نکاح به صحت منعقد می شود . که به نظر می‌رسد با بهره گرفتن از واژه ( یا ) در عبارت « پدر یا جد پدری او است. » قانون گذار اجازه پدر و جد پدری را در عرض یکدیگر دانسته ، اما اگر محل اختلاف بین نظر پدر و جد پدری پیش آمد تکلیف چیست ؟ یعنی مرجع صلاحیت دار برای فصل اختلاف کیست و کجاست . که قانون‌گذار در این مورد هم مسیر سکوت و مسامحه خود را پیش گرفته است .
ـ خلاف اصل بودن ولایت از آنجایی که ولایت در دختری که بالغ شده است خلاف اصل است لذا قانون‌گذار دایره شمول آن را حد المقدور محدود و محصور ‌کرده‌است که ذیلاً به
آن می پردازیم .

اولاً : مقنن این صلاحیت را به پدر و جد پدری داده است و موافقت یکی از آنان نیز اکتفا می‌کند.
ثانیاًً : اجازه پدر و جد پدری فقط ‌در مورد دختری لازم است که باکره باشد در غیر این صورت یعنی اگر باکره نیازی به اجازه پدر وجد پدری نیست که البته مقنن تعریفی از باکره ارائه نداده است .

ثالثاً : حدود و صلاحیت پدر یا جد پدری فقط و فقط در اجازه به دختر باکره است که آن را تحت عنوانی جدا بررسی خواهیم کرد .

حدود وصلاحیت پدریا جدپدری در اجازه در فقه پنج نظر راجع به حدود صلاحیت پدر ذکر شده است که به بیان یک ، یک آن ها خواهیم پرداخت .

دختر همچنان تحت ولایت پدر وجد پدری است و ولی می‌تواند مستقلاً دختر باکره رشیده خود را به عقد ازدواج دیگری در آورد.

این نظر در بین فقهای اهل سنت نظر فقهای شافعی ، مالکی وعده محدودی از فقهای امامیه مثل شیخ طوسی در کتاب نهایه و شیح یوسف بحرانی صاحب حدائق است و به ولی (پدر ) در اینجا ولی مجبّر گفته می شود یعنی کسی که می‌تواند مولی علیه خود را به اجبار به عقد دیگری در آورد .
پدر و جد پدری ولایتی بر باکره رشیده ندارد و او خود می‌تواند مستقلاً اقدام به نکاح نماید.
ابوحنیفه ولایت پدر بر دختر باکره رشیده ساقط می‌داند و می‌گوید دختر خود مستقلاً می‌تواند مبادرت به عقد نکاح نماید و هیچکس حق اعتراض به او را ندارد مگر اینکه به غیر کفو یا کمتر از مهر المثل ازدواج کند که در این صورت ولی حق اعتراض دارد و می‌تواند در دادگاه حق فسخ بخواهد .
تشریک در ولایت یعنی لزوم اذن ولی و دختر در عقد نکاح یا به تعبیر دیگر دختر اگر بخواهد ازدواج کند باید اجازه ولی را بگیرد .

از این قول به عنوان قول مشهور در بین فقهای امامیه یاد شده است در بین فقهای معاصر می توان به نظر امام خمینی ( ره ) ، آیت ا. . . مکارم شیرازی ، آیت ا. . . صانعی ، آیت ا . . . صافی و دیگر فقهای امامیه یادکرد و دربین فقهای متقدمین می توان به فقهای بزرگی مثل : سید مرتضی ، ابن جنیف ، سلاز ، ابن ادریس ، علامه حلی در کتاب تذکره و قواعد ، شهید اول و شهید ثانی در لمعه و شرح لمعه و محقق کرکی و صاحب جواهر اشاره کرد و فقهای یاد شده اذن پدر را حمل بر اصل استصحاب می دانند .
در عقد منقطع دختر مستقل است و نیازی به اذن ولی ندارد ولی در عقد نکاح دائم اجازه ولی لازم است .
عکس نظر فوق یعنی در عقد دائم دختر مستقل است و در نکاح منقطع اجازه ولی لازم است این قول که محقق آن را در شرایع نقل کرده گوینده آن معلوم نیست.

همچنین دو نظر بالا تقریباً خلاف نظر اکثر قریب به اتفاق فقها است زیر فقها در فتوای و اقوال خود بین نکاح دائم و منقطع تفاوتی نگذاشته و منظور ایشان از نکاح مطلق نکاح است چه دائم و چه منقطع .
موارد سقوط اذن اعتبار ولی در بعضی از موارد اعتبار اذن ولی ساقط می‌گردد و دختر باکره می‌تواند بدون اذن پدر یا جد پدری خویش اقدام به ازدواج کند و چنین ازدواجی هم صحیح و نافذی می‌باشد که این موارد را به تفکیک توضیح می‌دهیم اما پیش از آن به مطلبی بسیار مهم می پردازیم . ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی این طور مقرر می‌دارد که (. . . هرگاه پدر ویا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند اجازه او ساقط و در این صورت دختر می‌تواند با معرفی کامل مردی که . . . ) همان‌ طور که در ماده فوق مشاهده می شود در جایی که پدر یا جد پدری بدون علت موجه اجازه ندهد بنابر نص صریح قانون اجازه او ساقط می شود اما متاسفانه مشاهدهمی شود که در بعضی از منابع و کتب حقوقی وفقهی مثل مناحج المتقین و شرح لمعه و همچنین مختصر حقوق خانواده دکتر امامی و صفایی صفحه ۸۲ از عبارت « ولایت او ساقط خواهد شد و دختر در نکاح استقلال خواهد داشت » بهره برده اند که این ابهام را ایجاد می‌کند که مگر ولایت هم قبل از رسیدن فرزند به بلوغ قابلاسقاط است ؟

یعنی اینکه به علت کوتاه پدر نه در امر اجازه در نکاح د ختر باکره خویش بلکه در هر موضوع دیگری ( مثل ندادن نفقه به دخترش و . . . ) نسبت به مولی علیه آیا می توان ولایت پدر را اسقاط کرد ؟

مگر نه اینکه ولایت پدر ( و جد پدری ) بر فرزند خود اکتسابی است نه انتخابی . یعنی پدر صرف پدر بودنش ولی فرزند نابالغ خویش است . والاّ اگر غیر از این بود و ولایت فقط و فقط مخصوص پدر ( جد پدری ) نبود مادر هم می‌توانست ولی اولاد خویش باشد در صورتی که این امر شدنی نیست یعنی مادر نمی تو اند ولی فرزند خویش باشد . حال با توصیف و تفاسیر فوق چطور می توان نظریه بعضی از علماء حقوق مثل : دکتر صفایی و دکتر امامی و همینطور فقهای بنام مثل : شهید ثانی را توجیح کرد.

امروزه ثابت شده است که تغذیه،تاثیر بسیار مهمی بر اعصاب و روان انسان دارد.اثرات متقابل جسم و روان بر یکدیگر،امری است که امروزه به طور کامل به اثبات رسیده است و اگر ادعا کنیم عواملی که بر سلامت جسم تاثیر می گذارنددر حفظ سلامت روان نیز اثرات مهم وقابل توجهی دارند سخنی به گزاف نگفته ایم.تغذیه یکی از عوامل مؤثر در سلامت جسم است و به همان نسبت نیز در سلامت اعصاب و روان اثرات قابل توجهی دارد.تغذیه ی ناکافی و نا مناسب می‌تواند اثرات نا مطلوبی بر اعصاب و روان انسان به جاگذارد و حتی موجب افسردگی شدید و اختلالات عصبی جدی شود.از طرف دیگر اعصاب و روان نیز اثرات بسیار مهم و قابل توجهی بر تغذیه انسان دارد و عوارض عصبی و روانی می‌تواند موجب اختلالات تغذیه ای شده و به سلامت انسان لطمات فراوانی وارد سازد.

اینک اثرات متقابل تغذیه و اعصاب و روان را به طور خلاصه بررسی می‌کنیم.۱)کربوهیدرات ها یا مواد قندی_نشاسته ای:سلول های عصبی انرژی مورد نیاز خود را صرفا از گلوکز تامین می‌کنند.گلوکز فرم ساده کربوهیدرات است که قابل جذب در دستگاه گوارش می‌باشد.مواد قندی_نشاسته ای برای این که جذب شوند باید به فرم قند ساده یعنی گلوکز تبدیل شوند.چنان چه در برنامه غذایی روزانه کمبود کربوهیدرات وجود داشته باشد انرژی به مقدار کافی به سلول های عصبی نمی رسد،در نتیجه سلول های عصبی دچار کمبود انرژی شده و نمی توانند کار خود را به خوبی انجام دهند که این امر موجب بروز ناراحتی های عصبی خواهد شد.هم چنین محدودیت شدید کربوهیدرات به مدت طولانی باعث پایین آمدن قند خون می شود که ‌به این حالت هیپوگلیسمی می‌گویند و عوارض آن عبارتند از :اضطراب و سایر عوارض عصبی،۲)مواد پروتئینی :کمبود پروتئین در برنامه غذایی روزانه موجب بروز عوارض عصبی ناشی از این کمبود می شود،۳)ویتامین ها :ویتامین های گروه ب و ویتامین ث در سلامت سیستم عصبی تاثیر زیادی دارند.ویتامین هایی که در سلامت اعصاب موثرند و کمبودشان عوارض عصبی ایجاد می‌کند عبارتند از ویتامین های ب۱، ب۳، ب۵، ب۶و ب۱۲٫برخی از این ویتامین ها در سوخت و ساز مواد قندی _نشاسته ای مؤثر بوده و انرژی لازم برای سلول های عصبی را فراهم می‌کنند.‌بنابرین‏ با کمبود آن ها انرژی لازم و کافی به سلول های عصبی نرسیده و در کار سیستم عصبی اختلال ایجاد می شود که این امر منجر به بروز ناراحتی های عصبی می شد.ویتامین ث نیز در ساخته شدن موادی مؤثر است که موجب انتقال پیام های عصبی از یک سلول به سلول دیگر می‌شوند.‌بنابرین‏ کمبود آن باعث بروز ناراحتی های عصبی می شود.عوارض ناشی از کمبود ویتامین ث در موارد شدید عبارت است از اضطراب،تندخویی وافسردگی و۴)موادمعدنی:مواد معدنی نیز در سلامت و فعالیت دستگاه عصبی موثرند،موادی که در این ارتباط نقش مهمی دارند عبارتند از الف)ید.یک ماده معدنی است که در تکامل دستگاه عصبی مؤثر است.ب)منیزیم.در سلامت دستگاه عصبی مؤثر است و کمبود آن عوارض عصبی از قبیل تحریک پذیری و آشفتگی روانی ایجاد می‌کند.ج)آهن.کمبود آهن موجب کم خونی می شود و در این عارضه به علت آن که خون به مقدار کافی ولازم به سلول هاازجمله سلول های عصبی نمی رسدعوارض عصبی نمود می‌یابد.مصرف شکلات نیز تاثیر منفی بر سلامت روان بسیاری از افراد دارد به طوری که فرد با خوردن یک تکه شکلات دچار تنش عصبی می شود. (www.blogfa.com)

غذاو شیوه ی تغذیه یکی از عوامل مهم حفظ سلامتی در درمان و پیشگیری بیماری ها از جمله بیماری های روانی می‌باشد و پژوهش هایی که به ویژه در دو دهه اخیر به عمل آمده نشان دهنده و موید این موضوع است.سلامت روان ارتباط مستقیم با سلامت اعصاب فرد دارد.

رژیم غذایی یکی از عوامل مهمی است که در سلامتی انسان ها نه فقط از نظر جسمی،بلکه به صورت مؤثر در جنبه‌های روحی و روانی نقش حیاتی دارد.دستگاه پیچیده عصبی مسئول جمع‌ آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات از محیط خارجی و داخلی بدن،ذخیره تجربه ها و تنظیم سیستم بدن است.همه ی بخش های بدن را به هم ارتباط می‌دهد وهر عمل آگاهانه وغیر آگاهانه درداخل بدن رالحظه به لحظه کنترل می‌کند.اعمال غیرارادی مانند گردش خون وعمل هضم و جذب تا افکار و احساسات و ادراک حسی و آنچه شخص احساس می‌کند یا انجام می‌دهد.تحقیقات علمی نشان می دهدکه تغذیه خوب برای رشد مناسب و عملکرد صحیح دستگاه عصبی ضروری است.مشاهده شده که استفاده به جا وصحیح مواد غذایی در تسکین بعضی از اختلالات دستگاه عصبی مؤثر بوده و باعث آرامش روحی می‌گردد. (اورسل،۱،۱۳۸۱)

خوردن بعضی از مواد غذایی و یا عدم مصرف کافی آن نیز شخص را دچار بیماری می‌کند.بین غذایی که مصرف می‌کنیم و کمبودهای ناشی از آن و نابه سامانی های روانی و عصبی رابطه وجود دارد. کمبود یا افزایش بعضی از مواد غذایی در بدن واکنش های روانی و هیجانات عصبی را در پی دارد.ما باید این اصل را که تعدادی از واکنش های روانی و اختلالات عصبی ما از کیفیت و کمیت غذایی که می خوریم ،سرچشمه می‌گیرد بپذیریم.تغذیه می‌تواند عاملی مؤثر و مهم در از بین بردن ناراحتی های عصبی و گامی مؤثر در جلوگیری از نابه سامانی های روانی بردارد.شاید هرگز نشود تصور کرد که غذا تا این حد در شخصیت و واکنش های عصبی و روانی اثر داشته باشد. (واتسن،۱۳۷۱،۹۷)

ما از بررسی عقاید گروهی از متخصصان تغذیه ‌به این نتیجه رسیده ایم که بین روان و تغذیه جسمانی رابطه مستقیم و نزدیکی وجود دارد و به طور کلی غذایی را که ما می خوریم پس از یک سلسله فعل و انفعال لازم به مواد انرژی زا مبدل می شود و این مواد انرژی زا هستند که در واقع سرنوشت مغز و چگونگی انجام وظایف و واکنش های آن را تعیین می‌کنند. (واتسن،۱۳۷۱،۳۲)

به طور قطع ثابت شده که غذاها در حالات روحی ما تاثیر فراوان دارند و هرکس باید وضع روحی خود را بشناسد و با اطلاع از همان وضع،غذای مورد علاقه خود را انتخاب کند.این مطلب صحیح نیست که انسان هر غذایی راکه دوست دارد بخورد بلکه بایستی غذایی بخورد که برای سلامت جسم و آرامش روح و روان او مفید باشد و باعث تغییراتی در ساختمان جسمانی و فکری او نشود. (فروزین،۱۳۷۸،۱۳۹)

این تحقیق از لحاظ هدف,تحقیق کاربردی بوده و از لحاظ زمان, تحقیقی مقطعی می‌باشد که به صورت پیمایشی (و از نوع همبستگی- علی) در میان دانشجویان دانشگاه سمنان صورت گرفته است.

۱-۱۰- تعاریف مفهومی و عملیاتی واژگان تحقیق

۱-۱۰-۱- شخصیت

الف) تعریف مفهومی: شخصیت از واژه ی لاتین پرسونا گرفته شده است که به نقابی اشاره دارد که هنر پیشه ها در نمایش به صورت خود می‌زنند. شخصیت را می توان به صورت مجموعه ی با دوام و بی نظیر ویژگی‌های تعریف کرد که ممکن است در موقعیت های مختلف تغییر کند (حق شناس،۱۳۸۵). شلدون در تعریف خود چنین عنوان می‌کند: شخصیت سازمان یافتگی پویشی جنبه‌های عقلی ، عاطفی ، انگیزشی و فیزیولوژیکی فرد را گویند (جین هک و جی یی ۲۰۰۶)

ب) تعریف عملیاتی: در این تحقیق منظور از ویژگی شخصیتی سنجیدن این پنج ویژگی شخصیتی(روان رنجوری، برون گرایی، گشودگی به تجربه، سازگاری، وظیفه شناسی) اشاره شده که به دست آوردن نمره بالا در هر کدام از ویژگی های شخصیتی نشان دهنده گرایش بیشتر به آن ویژگی شخصیتی در فرد می‌باشد. که در زیر به صورت جداگانه اشاره شده است.

۱-۱۰-۲-روان رنجوری:

الف ) تعریف مفهومی: افراد روان رنجور دارای برخی ویژگی های متمایز هستند که عبارتند از: ترس، غم، برانگیختگی، خشم، احساس گناه ، احساس کلافگی دایم و فراگیر، آن ها درجه انطباق ضعیف تری با دیگران دارند و از نظر عاطفی بی ثبات هستند.

ب) تعریف عملیاتی: منظوراز روان رنجوری در این تحقیق نمره ای است که آزمودنی در این بعد شخصیت نمره بالاتر به دست آورد. نشان دهنده روان رنجوری بالاتر در فرد می‌باشد.

۱-۱۰-۳-برون گرایی

الف ) تعریف مفهومی: رفتاری است که با دیدگاه عینی و خارجی مشخص شده و با فعالیت عملی بالاتری همراه است، افراد برون‌گرا (آمادگی کمتری برای تسلط بر نفس خویش برخوردارند. (آیزنگ ـ ۱۹۴۷).

ب) تعریف عملیاتی: منظور از برون گرایی در این تحقیق نمره ای است که آزمودنی در پرسشنامه شخصیتی آیزنگ نمره بالاتر به دست آورد. نشان دهنده برون گرایی بالاتر در فرد می‌باشد کسب می نمایند.

۱-۱۰-۴-گشودگی به تجربه^[۱۵] :

الف) تعریف مفهومی: افراد باز، زندگی سرشار از تجربه ای دارند . کنجکاو و خلاق اند و در مقایسه با افراد بسته احساسات مثبت و منفی فراوانی دارند( شقایق و همکاران، ۱۳۸۸).

ب) تعریف عملیاتی: منظور از گشودگی به تجربه در این تحقیق نمره ای است که آزمودنی در این بعد شخصیت نمره بالاتر به دست آورد. نشان دهنده گشودگی به تجربه بالاتر در رد می‌باشد.

۱-۱۰-۵- توافق پذیری^[۱۶]:

الف) تعریف مفهومی: افراد موافق(خوشایند) دارای برخی ویژگی های متمایز هستند که عبارتند از : نوع دوستی و کمک به دیگران، تواضع، سادگی، اعتماد، آمادگی برای دفاع از حق فردی ، پیش روی به سمت جنبه‌های مثبت احتماعی و سلامت روانی بیشتر می‌باشد( شقایق و همکاران، ۱۳۸۸).

ب) تعریف عملیاتی:منظور از توافق پذیری در این تحقیق نمره ای است که آزمودنی در این بعد شخصیت نمره بالاتر به دست آورد. نشان دهنده توافق پذیری بالاتر در فرد می‌باشد.

۱-۱۰-۶- وظیفه شناسی^[۱۷] :

الف) تعریف مفهومی: افراد وظیفه شناس دارای برخی ویژگی های متمایز هستند که عبارتند از : توانایی کنترل تکانه ها و تمایلات، به کار گیری طرح و برنامه در رفتار برای رسیدن به اهداف، نمره بالا در زمینه حرفه ای و دانشگاهی، دقیق، وسواسی، محتاط و انعطاف ناپذیر، وقت شناس و قابل اعتماد بودن می‌باشد( شقایق و همکاران، ۱۳۸۸).

ب) تعریف عملیاتی: منظور از وظیفه شناس بودن در این تحقیق نمره ای است که آزمودنی در این بعد شخصیت نمره بالاتر به دست آورد. نشان دهنده وظیفه شناس بودن بالاتر در فرد می‌باشد.

۱-۱۰-۷- اعتیاد به اینترنت^[۱۸]:

الف)تعریف مفهومی:انجمن روان پزشکی آمریکا اعتیاد به اینترنت را یک الگوی استفاده از اینترنت که موجب اختلال عملکردی شده و با حالات ناخوشایند درونی در حلول یک دوره ی دوماهه همراه باشد تعریف ‌کرده‌است و برای تشخیص آن هفت ملاک ارائه ‌کرده‌است. (حداقل سه معیار در طول دو ماه) :۱- تحمل۲-علایم ترک ۳-زمان استفاده از اینترنت بیش از آنچه که فرد در ابتدا قصد دارد به طول انجامد. ۴-تمایل مداوم باری کنترل رفتار ۵-صرف وقت قابل توجه برای امور مرتبط با اینترنت ۶-کاهش فعالیت‌های اجتماعی، شغلی و تفریحی در اثر استفاده از اینترنت ۷-تداوم استفاده با وجود آگاهی از آثار منفی آن ( پاتریک و جویس^[۱۹]، ۲۰۰۸).

ب) تعریف عملیاتی:منظور از اعتیاد به اینترنت در پژوهش حاضر نمره ای است که آزمودنی در پرسشنامه اعتیاد به اینترنت به دست می آورد.

۱-۱۰-۸- تمایل استفاده از اینترنت^[۲۰]:

الف) تعریف مفهومی:منظور از تمایل استفاده از اینترنت علت هایی است که افراد جذب اینترنت می‌شوند.

طبق تحقیقات یانگ مؤلفه‌ های تمایل استفاده از اینترنت به پنج دسته کلی تقسیم می شود که هر کدام زیر مجموعه هایی دارند.

دسته اول: اهداف و نیات شخصی^[۲۱]

دسته اول شامل کسانی می شود که به دلایلی همچون داشتن آرامش، سرگرمی، هیجان، بازی و دستیابی به افراد جذب اینترنت می‌شوند.

دسته دوم: بهبود شخصی^[۲۲]

این دسته شامل کسانی است که به دلایلی همچون بهبود سبک زندگی، به روز شدن با تکنولوژی روز، به دست آوردن اطلاعات مفید درباره رویدادهای جدید یا کالاها و خدمات جدید یا پیدا کردن صفحات جدید وب از اینترنت استفاده می‌کنند.

دسته سوم: ارتباطات مجازی^[۲۳]

این افراد شامل کسانی هستند که برای پیدا کردن افراد جالب ، پیدا کردن همدم و همراه و یا ملاقات با دوستانشان از اینترنت استفاده می‌کنند.

دسته چهارم: جبران خدمات مالی^[۲۴]

این دسته شامل افرادی می شود که برای کاهش هزینه مکالمات و ارتباطاتشان و یا چک کردن لیست اشتغال و پیدا کردن شغل و یا برای پیدا کردن روش های پولدار شدن از اینترنت استفاده می‌کنند.

دسته پنجم: جوامع مجازی^[۲۵]

دسته آخر شامل کسانی می شود که برای تعلق داشتن یه یک گروه و یا گرفتن حمایت از طرف دیگران جذب اینترنت می‌شوند.

ب) تعریف عملیاتی:منظور از تمایل استفاده از اینترنت در پژوهش حاضر نمره ای است که آزمودنی در پرسشنامه تمایل استفاده از اینترنت به دست می آورد و نشان می‌دهد که کدام یک از مؤلفه‌ های بالا در اعتیاد اینترنتی نقش بیشتری دارد.

۱-۱۱- ساختار فصل های پایان نامه

این تحقیق شامل پنج فصل می‌باشد: